Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην εμφάνιση εχθρών και ασθενειών της ελιάς και στρατηγικές προσαρμογής.
Σύμφωνα με τη σχετική Έκθεση που έχει συντάξει για την ελαιοκαλλιέργεια η Ομάδα Εστίασης της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης Καινοτομίας (ΕΣΚ) για τη Γεωργία (eip – agri), η Λεκάνη της Μεσογείου αποτελεί τη μεγαλύτερη σε έκταση περιοχή παγκοσμίως η οποία διαθέτει κατάλληλες κλιματικές συνθήκες για την ανάπτυξη ελαιοκαλλιεργειών. Ωστόσο, ενδέχεται να επηρεαστεί σημαντικά από την κλιματική αλλαγή η οποία μπορεί να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και την αγροτική παραγωγή.
Στη Λεκάνη της Μεσογείου, οι θερμοκρασίες θα σημειώσουν μεγαλύτερη αύξηση σε σχέση με την κατά μέσο όρο αύξηση που αναμένεται να σημειωθεί παγκοσμίως.
Παράλληλα, αναμένεται σημαντική μείωση της καθίζησης και αύξηση της ποικιλομορφίας ετησίως.
Αισθητή μείωση της καθίζησης θα παρατηρηθεί στην περιοχή της Μεσογείου, με εξαίρεση τις βορειότερες περιοχές κατά τους χειμερινούς μήνες.
Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη αρχίσει να κάνει αισθητή την παρουσία της σε κάποιες περιοχές της Μεσογείου στις οποίες παρατηρείται αύξηση της θερμοκρασίας και μείωση των βροχοπτώσεων, ενώ όλο και πιο συχνά είναι τα ακραία φαινόμενα ισχυρών βροχοπτώσεων.
Μικρός είναι ο αριθμός των μελετών που επικεντρώνονται στην ανάλυση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην καλλιέργεια της ελιάς, συμπεριλαμβανομένης της εμφάνισης φυτοπαθογόνων παράσιτων και ασθενειών που προσβάλλουν την εν λόγω καλλιέργεια.
Ωστόσο, ακόμη και αν οι αριθμοί δεν είναι ιδιαίτερα ξεκάθαροι, η γενικότερη πρόβλεψη περιλαμβάνει τα ακόλουθα:
▪ Οι δυνητικά καλλιεργήσιμες εκτάσεις της ελιάς αναμένεται να επεκταθούν βορειότερα και σε περιοχές με υψηλότερο υψόμετρο, γεγονός το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε μεταβολή της κατάστασης σχετικά με την εμφάνιση παρασίτων και ασθενειών προκαλώντας προβληματικές καταστάσεις.
▪ Η περίοδος άνθισης της ελιάς αναμένεται να γίνεται νωρίτερα, ενώ θα καθυστερεί η αρχή της ανθοφορίας. Συνεπώς, η εμφάνιση παρασίτων και παθογόνων μικροοργανισμών οι οποίοι τρέφονται και αναπτύσσονται πάνω στα άνθη και τους καρπούς της ελιάς θα επηρεαστεί από αυτές τις φαινολογικές αλλαγές.
▪ Οι αλλαγές στη θερμοκρασία, τη συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα (CO2), καθώς και στη συχνότητα/επίπεδα των βροχοπτώσεων θα τροποποιήσουν τη γεωγραφική κατανομή ορισμένων διαδεδομένων μηκυτολογικών και βακτηριακών ασθενειών, γεγονός το οποίο θα διευκολύνει την επιβίωση παθογόνων και παρασίτων εκτός του συνηθισμένου εύρους εμφάνισής τους.
▪ Οι αλλαγές στη θερμοκρασία, τη συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα (CO2), καθώς και στα επίπεδα βροχοπτώσεων θα προκαλέσουν μεταβολές στον βιολογικό κύκλο ζωής των εχθρών και των ασθενειών που προσβάλλουν την ελιά.
▪ Η ολοένα αυξανόμενη δυσκολία όσον αφορά στην πρόβλεψη λόγω ακραίας αλλαγής των κλιματικών συνθηκών θα οδηγήσει σε μία ακόμη πιο απρόβλεπτη εμφάνιση των εχθρών και ασθενειών που προσβάλλουν την ελιά και συνεπώς θα δυσχεράνει τη διαδικασία καταπολέμησής τους.
▪ Λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι αβιοτικές ασθένειες που προσβάλλουν την ελιά και σχετίζονται με την εμφάνιση/ύπαρξη ακραίων τιμών των περιβαλλοντικών παραγόντων αναμένεται να σημειώσουν αύξηση όσον αφορά στη συχνότητα εμφάνισής τους.
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεών τους, οι ειδικοί συμφώνησαν ότι η κλιματική αλλαγή αναμένεται να επηρεάσει τη γεωγραφική και χωρική κατανομή των εχθρών και παθογόνων μικροοργανισμών που προσβάλλουν την ελιά, καθώς και ότι τόσο η συχνότητα εμφάνισης όσο και ο βαθμός σοβαρότητας των μολυσματικών ασθενειών και των προσβολών από διάφορα παθογόνα θα αλλάξουν. Ωστόσο, προς το παρόν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να προβλέψουμε τυχόν επιπτώσεις, καθώς αυτές απορρέουν από πολύπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ συγκεκριμένου παθογόνου μικροοργανισμού ή παρασίτου, συγκεκριμένης ποικιλίας της ελιάς και συγκεκριμένων περιβαλλοντικών συνθηκών (κλιματικές συνθήκες, γεωργικές πρακτικές κ.λπ.).
Συνεπώς, ο κύκλος ζωής (επιβίωση, αναπαραγωγή, διασπορά, προσβολή) ενός παθογόνου μικροοργανισμού ή άλλου εχθρού, καθώς και οι ιδιαίτερες σχέσεις που αναπτύσσει με τον ξενιστή επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες και δεν είναι δυνατόν να γενικευθούν μέχρι την απόκτηση περισσότερης γνώσης πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Για τον λόγο αυτό, υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω έρευνα προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι εξαιρετικά δύσκολο να αξιολογηθούν λόγω της αβεβαιότητας που ενέχει η πρόβλεψη του τρόπου με τον οποίο οι τεχνολογικοί και οικονομικοί παράγοντες δύνανται να επηρεάσουν την ελαιοκομία στον μέλλον.
Ενδεχομένως, η επιτυχημένη προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή συνεπάγεται σημαντικές αλλαγές στα τρέχοντα γεωργικά συστήματα, ορισμένα εκ των οποίων είναι δαπανηρά και ασύμφορα, ιδιαίτερα στην περίπτωση της παραδοσιακής ελαιοκαλλιέργειας.
Πρακτικές όπως είναι η άρδευση, η λίπανση, το κλάδεμα, η διαχείριση του εδάφους, η φυτική ποικιλία και η πυκνότητα της φύτευσης ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικές επιπτώσεις στο εύρος και τη ζημιά που μπορεί να προκαλέσουν τα παράσιτα και οι ασθένειες της ελιάς στο εγγύς μέλλον.
Επιπλέον, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εφαρμογή στρατηγικών προσαρμογής, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Μπορεί να υπάρξει ανάγκη για επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες και υποδομές, ενώ χρειάζεται να αναπτυχθούν νέα συστήματα άρδευσης με σκοπό την αντιμετώπιση της ξηρασίας ή της αστάθειας λόγω καθίζησης.
Επιπλέον, η επιλογή ή η αντικατάσταση από νέες ποικιλίες με μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα στην ξηρασία ή με φαινολογικές διαφορές (από την άνθηση μέχρι την ωρίμανση του καρπού) κρίνεται απαραίτητη για τον περιορισμό της ζημιάς που προκαλούν τα παράσιτα και οι ασθένειες που προσβάλλουν την ελιά.
Τέλος, ενδέχεται να χρειαστεί να γίνουν ορισμένες αλλαγές στον χρόνο και τη δοσολογία κατά την εφαρμογή χημικών ή βιολογικών προϊόντων, διότι τόσο η ένταση όσο και η χρονική περίοδος των βροχοπτώσεων, καθώς και οι θερμοκρασίες ενδέχεται να επηρεάζουν την ανθεκτικότητα και την απόδοση των δέντρων ή να προκαλούν εκφυλισμό των φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
 |
| Source: www.e-ea.gr |
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου