Συνηθισμένο δέντρο της εξοχής μας όμορφο στολίδι την άνοιξη όταν ανθίζει, προσφέρει απλόχερα στο περιβάλλον της τα άνθη της την άνοιξη και τους καρπούς της το φθινόπωρο.
Η απιδέα η αμυγδαλόμορφος ή αγραπιδιά ή γκορτσιά (Pyrus amygdaliformis ή Pyrus spinosa) γνωστή ως πύρος ο ακανθώδης είναι είδος του γένους των αχλαδιών της τάξης των ροδoειδών. Απαντάται στη Νότια Ευρώπη και τη Μικρά Ασία
Η ονομασία της απαντάται σε διάφορες παραλλαγές του ονόματος «γκορτσιά», «γκορτζιά» κ.λπ. Επίσης, ονομάζεται και αλιοχρά στην Κυνουρία, αρμουτιά (αλλά και αγκουρνιτσά) στη Θράκη, σβέρτσλο στη Λήμνο, αγριοαπιδιά στην Κέρκυρα, αροχλάδα στη Νάξο, αγκραπιδία ή αγκραπιέα στην Κάτω Ιταλία. Στην Κρήτη (όπου το φυτό ονομάζεται αγκούτσακας.
Στην Αιτωλοακαρνανία την λέμε αγραπιδιά.
Η αγραπιδιά ή γκορτσιά είναι δέντρο που φυτρώνει μόνο του παντού . Υπάρχουν πάρα πολλές ποικιλίες , ανάλογα με τις ιδιομορφίες της περιοχής τα ίδια τα δέντρα ‘’φτιάχνουν’’ την δική τους ποικιλία. Θα βρείτε δέντρα με διάφορες παραλλαγές στον κορμό στα φύλλα & στον καρπό τους (γκόρτσο). Είναι δέντρο ‘’παρεξηγημένο’’ γιαυτό & δεν ασχολείται κανένας με την καλλιέργεια του, συνάμα τόσο ωφέλιμο .
Ωφέλιμο γιατί τα φύλλα του είναι από τις καλύτερες τροφές για τα ζώα που διατηρούν οι άνθρωποι (κατσίκια, πρόβατα, κουνέλια κλπ,) & είναι και τζάμπα, από τα άνθη της οι μέλισσες ‘’παράγουν’’ πάρα πολύ καλό μέλι, τα κλαδιά της είναι γεμάτα αγκάθια & χρησιμοποιούνται από τους αγρότες για να κάνουν φράχτες.
Στην ιατρική τα φύλλα της γκορτσιάς χρησιμοποιούνται, από τα αρχαία χρόνια, για το δάγκωμα φιδιών και σκορπιών.
Σήμερα πολύ συχνά μπολιάζουμε τις άγριες αχλαδιές με ήμερες ποικιλίες αχλαδιάς για να μας δώσουν τα γνωστά αχλάδια που είναι πλούσια σε βιταμίνες.
Αναφέρεται από τον Όμηρο στην Οδύσσεια αλλά και από τον μεγάλο αρχαίο βοτανολόγο, τον Θεόφραστο, που του έδωσε το όνομα «άπιος» από όπου προέρχεται και η σημερινή ονομασία του. Στα αρχαία χρόνια χρησιμοποιούσαν τους καρπούς της απιδιάς για ψωμί με τον ίδιο τρόπο που χρησιμοποιούσαν τα βελανίδια ενώ με το ξύλο της αγραπιδιάς κατασκεύαζαν αγάλματα, όπως το λατρευτικό ξόανο της Ήρας στο Ηραίο του Άργους.
Οι μικροί, στυφοί καρποί του τα αγραπίδια , υποκαθιστούσαν το ψωμί στους Αργείους, όπως τα βαλανίδια στους Αρκάδες.
Ο καρπός της αγραπιδιάς μαζί με τα βελανίδια, είναι από της βασικές ζωοτροφές, αποτελεί εξαιρετικό φαΐ για τους χοίρους, αφού την περίοδο αυτή δεν υπήρχαν άλλες φυσικές πηγές τροφής για τα ζώα.
Οι μέλισσες δείχνουν πολύ έντονο ενδιαφέρον για τη γκορτσιά και όταν ο καιρός είναι καλός αν καθίσεις κάτω από ένα δέντρο νιώθεις σαν να έχουν τινάξει ένα μελίσσι επάνω.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου