Γεώργιος Γρίβας (5 Ιουλίου 1897 - 27 Ιανουαρίου 1974)

Πού βρίσκεται ο στρατηγός Γρίβας; Το ερώτημα πρόβαλε και πάλι για τον Κύπριο. Ένα μόνο είναι γνωστό για τις προθέσεις του: Ο μικρός χωρικός που ξεκίνησε κάποτε από το Τρίκωμο της Κύπρου για να σταδιοδρομήσει στην ελεύθερη πατρίδα, σκοπό της ζωής του έταζε, την πραγματοποίηση της ενώσεως με την Ελλάδα.

Και κανείς δεν αμφιβάλλει για το σύνθημα του στην νέα φάση των αγώνων του που είναι βέβαιο ότι επίκειται: «'Ενωσις και μόνο ένωσις». Για το σύνθημα, κανείς δεν αμφιβάλλει. Αλλού έχουν τη θέση του οι απορίες, και τα ερωτηματικά, στο πάντα πολύπλοκο και πάντα με πάμπολλες σκοτεινές πτυχές, «Κυπριακό». Ο «παράγων Χ», δεν υπάρχει μόνο για του Γρίβα τις κινήσεις και προθέσεις, αλλά και για πολλούς άλλους. 

Δείγμα των αγνώστων παραγόντων αποτελεί και ένα περιστατικό, σε κάποια φάση όπου ο ίδιος ο Γρίβας δεν είχε καμιά άμεση ανάμιξη: Στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 1963, η Ένωσις Κέντρου έρχεται πρώτη, χωρίς απόλυτη πλειοψηφία. Ο βασιλεύς Παύλος όμως, αναθέτει τον σχηματισμό κυβερνήσεως - την μεθεπομένη - στον αρχηγό της. Ο Σοφοκλής Βενιζέλος γίνεται αντιπρόεδρος και υπουργός Στρατιωτικών.

Η κλασσική φωτογραφία του Διγενή τον καιρό της ΕΟΚΑ. Κάπου στο όρος Τρόοδος με τα πρωτοπαλίκαρά του.

Ταραχές

Ταυτόχρονα ξεσπούν στην Κύπρο αιματηρές ταραχές μεταξύ Τούρκων και Ελλήνων. Διαγράφεται απειλή τουρκικής επεμβάσεως, χωρίς δυνατότητα τοπικής αντιστάσεως, όπως οι κυπριακές δυνάμεις είναι περίπου άοπλες. Οι εφημερίδες γράφουν ότι ο Βενιζέλος, είναι αποφασισμένος να ζητήσει στρατιωτική επέμβασή των Άγγλων, από τις βάσεις που κρατούν εκεί. Ο Κύπριος υποψήφιος Λουκής Ακρίτας επέτυχε στις εκλογές. Πιστεύει ότι έχει υποχρέωση να βρεθεί στον τόπο του να μάθει τί συμβαίνει, τί γίνεται. Ζητάει επειγόντως, υπηρεσιακό διαβατήριο. Του το παραδίνει ο ίδιος ο Βενιζέλος, στο γραφείο του, με την παρατήρηση.

— Ναι, πήγαινε να δεις τί γίνεται. Αλλά εγώ δεν αμφιβάλλω καθόλου. Όλα τα κάνει ο παπα-Μακάριος για να μας δημιουργήσει περιπλοκές εδώ, για να μη σταθεί η κυβέρνησις μας...

1960: Ο Γρίβας επιχειρεί να πολιτευτή για δεύτερη φορά. Σύντομα θα μείνει μόνος.

Τα γεγονότα θα δείξουν ότι δεν είχε δίκαιο τότε, ο τόσο μελετημένος και οξυδερκής στις δολοπλοκίες και ίντριγκες, Σοφοκλής. Η «εμπλοκή» του 1963 είναι πολύ ευρύτερη, είναι η αρχή της νέας και εν εξελίξει ακόμη φάσεως του Κυπριακού. Το περιστατικό αναφέρεται, μόνο σαν δείγμα του ότι το μυστήριο, δεν καλύπτει μόνο του Γρίβα τις κινήσεις και τις ενέργειες, αλλά και πολλών άλλων, και όλων των άλλων αρμοδίων παραγόντων εκεί.

Προϊστορία

Γεννήθηκε το 1898. Το 1919 ο εύελπις Γ. Θ. Γρίβας, ονομάζεται ανθυπολοχαγός πεζικού. Κλεισμένος μέσα στη Σχολή Ευελπίδων, δεν έμαθε ότι στα χρόνια του πολέμου και του Διχασμού, χάθηκε η μοναδική ίσως ευκαιρία μιας ομαλής και ανώδυνου ενώσεως. Τότε ο ομογενής εκ Λονδίνου σερ Τζων Σταυρίδης είχε διαβιβάσει αγγλική πρόταση παραχωρήσεως της νήσου, αντάλλαγμα της ελληνικής εξόδου στον πόλεμο. Αλλά με τον Διχασμό και τα πάθη του 1915, η πρότασις έπεσε στο κενό. Άλλη τέτοια πρότασις και ευκαιρία, δεν θα ξαναφανεί. Ο ανθυπολοχαγός του 1919, μετέχει στην μικρασιατική εκστρατεία. στα χρόνια του Μεσοπολέμου (υπολοχαγός, λοχαγός, ταγματάρχης) διακρίνεται για την έφεσή του για επιμόρφωση.

Η επικήρυξις του Γρίβα από τους Άγγλους, κατά την διάρκεια του αγώνος της ΕΟΚΑ: «Καταζητείται - Γεώργιος Γρίβας - «ο συνταγματάρχης», 55 ετών, γκριζομάλλης, γεροδεμένος, τέως αξιωματικός του Ελληνικού στρατού και αρχηγός ανταρτών. Εξπέρ στις μεταμφιέσεις. Ομιλεί με διακριτικήν Αθηναϊκή προφορά. Πιστεύεται ότι είναι επικεφαλής των τρομοκρατών της ΕΟΚΑ. Με φοίτηση σε σχολές εφαρμογής και βολής, και στην ελληνική και γαλλική «Ακαδημία Πολέμου».

Στα χρόνια εκείνα πραγματοποιείται η πρώτη αιματηρή και παρατεταμένη εξέγερσις του κυπριακού λαού κατά της αγγλικής αποικιακής κατοχής. Το 1931 γίνονται φονικές συγκρούσεις, εμπρησμός του βρεταννικού διοικητηρίου στη Λευκωσία, πυρπολήσεις της αγγλικής σημαίας παντού, παντού φονικά επεισόδια, συλλήψεις, φυλακίσεις, καταδίκες και εξορίες ιεραρχών και άλλων αγωνιστών. Διωγμοί και αποικιακές βαρβαρότητες συγκινούν την ελληνική κοινή γνώμη. Σχηματίζονται επιτροπές συμπαραστάσεως με πρόεδρο τον δοξασμένο ναύαρχο Κουντουριώτη, πρόεδρο της Δημοκρατίας ως πριν λίγους μήνες. Οι φοιτητές φλογίζονται, άλλες οργανώσεις είναι έτοιμες για κάθε μορφής εκδηλώσεις και βοήθεια. 

Αλλά πρωθυπουργός είναι ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος: Πάντα είχε την γνώμη ότι στα θέματα Ελληνισμού μόνος υπεύθυνος χειριστής του παραμένει η ελληνική κυβέρνησις. Κανείς άλλος: Επίσκοπος, μητροπολίτης, αρχιεπίσκοπος, ένδοξος ναύαρχος, πρύτανις ή πνευματική κορυφή! Πάντα, μαζί με την γνώμη, είχε και το σθένος να επιβάλει την άποψή του, χωρίς υπολογισμούς δημοτικότητας ή αντιδημοτικότητας. Ποτέ δε δέχθηκε την δημιουργία ζητημάτων από άλλους δευτερώτερους παράγοντες (στο Κρητικό, στις προσπάθειες του για ελληνοαρμενική συνεργασία το 1919 που είχε αντιρρήσεις ο Χρύσανθος Τραπεζούντας και σε πάμπολλες άλλες περιπτώσεις). Το 1931 πίστευε - και δεν είχε καθόλου άδικο - ότι όπως μεσουρανούσε η αποικιοκρατία, δεν ήταν ο κατάλληλος καιρός για αγώνες ενώσεως της Κύπρου. 

Έτσι τα μέτρα του είναι σκληρά εδώ και δεν διστάζει «να καυτηριάση», να αποδοκιμάσει, τους βίαιους επαναστατικούς αγώνες εκεί. Με αυστηρότητα φέρεται προς τις επιτροπές φοιτητών και αυτοκινητιστών. Απαγορεύει συλλαλητήρια και μνημόσυνα. Ανακαλείται και ο γενικός πρόξενος Λευκωσίας, ο Κύπριος Αλέξης Κύρου. Παρά την αγανάκτηση και τον πόνο για το δίκαιο και τα θύματα, σύντομα γίνεται εκείνο που απαιτεί ο υπεύθυνος κυβερνήτης: Τέρμα στην αναταραχή. Και εδώ και εκεί. Με τέτοιες πρωθυπουργικές διαθέσεις και σθένος, δε θα μπορούσε κανείς Κύπριος αξιωματικός να προχωρήσει στην παραμικρή ενέργεια. 

Ο Γρίβας άλλωστε, βρίσκεται στο Παρίσι, στην Ακαδημία Πολέμου. Το 1938 γίνεται ταγματάρχης, με εξαιρετικά προσόντα μορφώσεως, πάντα. Μαζί με την μόρφωσή του, είναι γνωστός στους συναδέλφους του και για κάτι άλλο: για το πείσμα του. Είναι πεισματάρης, αγύριστο κεφάλι». Τρεις σταθμοί στην ζωή του Γρίβα.

ΑΡΙΣΤΕΡΑ : Σε ηλικία 20 περίπου ετών, λίγο πριν εισέλθει στην Σχολή των Ευελπίδων. ΜΕΣΟΝ: Το 1935, με πολιτικά. Την εποχή εκείνη ιδιώτευε στην Αθήνα. ΔΕΞΙΑ : Το 1940, με την στολή τον ελληνικού Στρατού.

Ο πόλεμος του ’40 τον βρίσκει αντισυνταγματάρχη, επιτελικό στο Γενικό στρατηγείο, σύνδεσμο του στο Β' Σώμα Στρατού. Στην διάρκεια των επιχειρήσεων, τοποθετείται επιτελάρχης της 2ας Μεραρχίας (του στρατηγού Λάβδα).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ...   στο    Ανεμουριον....