Φραγκοσυκιά, από φυτοφράχτης σε superfood (Συνταγές)

Τα φραγκόσυκα που είναι γνωστά και ως «ινδιάνικα σύκα» είναι φρούτα με πολλές ευεργετικές ιδιότητες που ίσως δεν γνωρίζετε. Μπορεί η συγκομιδή τους και το καθάρισμά τους να απαιτεί αρκετό χρόνο λόγω των λεπτών αγκαθιών που περιβάλλουν τη φλούδα τους, όμως η γεύση και η θρεπτική αξία τους θα σας αποζημιώσουν.

Η φραγκοσυκιά, που κατάγεται από το Μεξικό, είναι από τα πρώτα αμερικανικά φυτά που ήρθαν στην Ευρώπη από την Αμερική. Μάλιστα, το οικόσημο του Μεξικού απεικονίζει ένα μεξικάνικο χρυσό αετό, πάνω σε φραγκοσυκιά, κρατώντας ένα κροταλία.
Το φραγκόσυκο πρώτα εισήχθη στην Ισπανία και διαδόθηκε στις υπόλοιπες μεσογειακές χώρες, όπου σήμερα βρίσκεται συχνά ως αυτοφυής.

Στην Ελλάδα φυτρώνει  στη Νότια Πελοπόννησο κυρίως στη Μάνη, την Κρήτη και τις Κυκλάδες. Ο καρπός αυτός αναπτύσσεται περιμετρικά πάνω στις άκρες των φύλλων της φραγκοσυκιάς και έχουν χρώμα συνήθως κίτρινο-πράσινο, με έντονο χαρακτηριστικό άρωμα και ελαφρά γλυκιά γεύση.
Τα φραγκόσυκα έχουν μεγάλη θρεπτική αξία εξαιτίας των μακροθρεπτικών συστατικών που περιέχουν.
Ενάμιση περίπου φρούτο (150 γρ.), περιέχει 10 γραμμάρια υδατάνθρακες και 5,4 γραμμάρια φυτικές ίνες, 1 γραμμάριο πρωτεΐνης και λιγότερο από ένα γραμμάριο λίπους.
Μια μερίδα φραγκόσυκο 150 γραμμαρίων παρέχει το 14% και 21% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε φυτικές ίνες στους άντρες και τις γυναίκες αντίστοιχα. Επίσης, κάθε μερίδα φραγκόσυκου 150 γραμμαρίων παρέχει μικρές ποσότητες σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β και σημαντικές ποσότητες σε βιταμίνη C (35% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης).
Έχει εντυπωσιακά μεγάλη περιεκτικότητα σε χαλκό, κάλιο, ασβέστιο και ειδικά μαγνήσιο. Από την διατροφική ανάλυση φαίνεται ότι τα φραγκόσυκα είναι: χαμηλά σε κορεσμένα λιπαρά, δεν έχουν  χοληστερόλη και ζάχαρη ενώ η περιεκτικότητα σε νάτριο είναι πολύ χαμηλή.
 
Επιπλέον, έχουν υψηλά επίπεδα φλαβονοειδών, πολυφαινολών και αντιοξειδωτικών που δρουν προστατευτικά ενάντια στον καρκίνο αλλά και σε διάφορους ιστούς και όργανα, όπως στις αρτηρίες, τα νεύρα, στους οφθαλμούς και τις αρθρώσεις. Το φραγκόσυκο εξαιτίας των φυτικών ινών και της πηκτίνης που περιέχει μπορεί να μειώσει τη γλυκόζη του αίματος μειώνοντας την απορρόφηση του σακχάρου στο στομάχι και στο έντερο.
Χρησιμοποιείται για την θεραπεία της υπερλιπιδαιμίας και της χοληστερόλης. Πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι η κατανάλωση φραγκόσυκου καθημερινά για 4 εβδομάδες, μειώνει τη συνολική χοληστερίνη, τη χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη (LDL ή «κακή») χοληστερόλη και τα επίπεδα τριγλυκεριδίων σε άτομα με υψηλή χοληστερόλη. Το φραγκόσυκο έχει την ιδιότητα τρώγοντάς το πριν από την κατανάλωση αλκοόλ να μειώνει μερικά συμπτώματα του όπως ναυτία, ανορεξία, και ξηροστομία. Ωστόσο, αυτό δεν φαίνεται να μειώνει άλλα συμπτώματα όπως πονοκέφαλο, ζάλη και διάρροια. Δυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε βιταμίνη C και αντιοξειδωτικά.
 
Το χαρακτηριστικό των φραγκόσυκων είναι τα μεγάλα αγκάθια που υπάρχουν στα φύλλα του φυτού και τα μικρά σχεδόν διαφανή αγκάθια που φέρουν τα φρούτα στο φλοιό τους. Χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή τόσο για να τα μαζέψουμε όσο και για να τα καθαρίσουμε και να τα φάμε. Επιλέξτε φραγκόσυκα με ζωηρά χρώματα, που να είναι ελαφρώς μαλακά πιέζοντας τα, ενώ αποφύγετε τα φραγκόσυκα με σημάδια ή που είναι ζαρωμένα.
Μπορείτε να τα προσθέσετε σε φρουτοσαλάτα ή σε γλυκά και γίνονται νόστιμη μαρμελάδα μόνα τους ή συνδυασμένα με πορτοκάλια. Προσφέρουν επίσης καλή ποιότητα ρακί.

 ΠΗΓΗ www.itrofi.gr

  Συνταγή για γλυκό κουταλιού φραγκόσυκο

Θα χρειαστείτε:

• 1.280 γρ φραγκόσυκα καθαρισμένα
• 1.280 γρ ζάχαρη
• 1 κουταλάκι του γλυκού χυμό λεμονιού
• Χυμό 2 λεμονιών

Εκτέλεση:

Καθαρίζουμε τα φραγκόσυκα από την φλούδα και τα αγκάθια (Πώς καθαρίζουμε τα αγκάθια)  . Αυτή η διαδικασία θέλει μεγάλη προσοχή γιατί τα αγκάθια είναι πολύ λεπτά και δεν πρέπει να κολλήσουν πάνω στο καθαρό φρούτο μας.

Τα τοποθετούμε κατά προτίμηση ολόκληρα σε στρώσεις εναλλάξ με την ζάχαρη και ραντίζουμε με τον χυμό από τα λεμόνια.

Μετά από 8 περίπου ώρες παίρνουμε τα υγρά που έχουν βγάλει καθώς και την ζάχαρη που πιθανόν να μην έχει λιώσει και τα βράζουμε σε σιγανή φωτιά. Κατόπιν ρίχνουμε τα φραγκόσυκα και βράζουμε άλλα 5 λεπτά δυναμώνοντας την φωτιά μας.Σβήνουμε και αφήνουμε τα φραγκόσυκα μέσα στο σιρόπι.

Την άλλη μέρα βγάζουμε με μια τρυπητή κουτάλα ξαναβράζουμε το σιρόπι μέχρι να δέσει ξαναρίχνουμε τα φραγκόσυκα και σε δυνατή φωτιά βράζουμε μέχρι να δέσει το γλυκό μας, προσθέτουμε το λεμόνι, το αφήνουμε να πάρει μια δυο βράσεις και κατεβάζουμε από την φωτιά.

Αμέσως ρίχνουμε το γλυκό σε γυάλινα αποστειρωμένα βάζα, κλείνουμε καλά και τα γυρνάμε ανάποδα μέχρι να κρυώσουν.

Σημείωση: Για να διαπιστώσουμε ότι το γλυκό μας έχει δέσει, παίρνουμε σε ένα πιατάκι λίγο σιρόπι, το κρυώνουμε στο ψυγείο και στάζουμε με το κουταλάκι μας σε μια στεγνή επιφάνεια μια σταγόνα, εάν σχηματιστεί μια μπαλίτσα σαν μαργαριτάρι το γλυκό μας είναι έτοιμο.

Λικέρ φραγκόσυκο

Υλικά

•    15 - 16 φραγκόσυκα
•    750 ml. τσίπουρο χωρίς γλυκάνισο ή βότκα
•    150 γραμ. ζάχαρη
•    2 ξύλα κανέλλας

     Για το σιρόπι

•    430 γραμ. ζάχαρη
•    380 ml. νερό
•    χυμό από ½ λεμόνι

Εκτέλεση

Χρησιμοποιώντας γάντια κήπου μαζέυουμε τα φραγκόσυκα. Με ένα κοφτερό μαχαίρι, αφαιρούμε προσεκτικά όλα τα μαύρα κομπάκια και τα αγκάθια που υπάρχουν. Αλλάζουμε γάντια βάζοντας μιας χρήσης και πλένουνε πάρα πολύ καλά τα φραγκόσυκα (αν δεν βάλουμε γάντια, υπάρχει φόβος να γεμίσουνε τα χέρια μας με πολύ ψιλά αγκαθάκια).
Ακινητοποιώντας τα φραγκόσυκα μ᾿ ένα πιρούνι, κόβουμε τις άκρες τους και έπειτα, αφού χαράξουμε κατά μήκος τη φλούδα τους, με το μαχαίρι και με υπομονή, τα ξεφλουδίζουμε. Αν δεν μπορούμε να τα κρατήσουμε με πηρούνι, τα πιάνουμε με το χέρι μας (οπωσδήποτε με γάντι), τα ξεφλουδίζουμε και τα βάζουμε σε καθαρό πιάτο. Όταν τα τελειώσουμε όλα, τα πλένουμε καλά, τα κόβουμε σε φέτες και τα βάζουμε σε καθαρό και στεγνό, γυάλινο βάζο που κλείνει αεροστεγώς. Ρίχνουμε τα 150 γραμμάρια ζάχαρη, βάζουμε τις κανέλλες και απογεμίζουμε με το τσίπουρο.
Ανακινούμε λίγο το βάζο και το αφήνουμε στον ήλιο για 15 - 20  μέρες. Τις πρώτες μέρες, το κουνάμε ελαφρά καθημερινά, μέχρι να λιώσει η ζάχαρη, κι έπειτα μία - δυο φορές την εβδομάδα.  Μετά από 20 μέρες περίπου, είμαστε έτοιμοι για το επόμενο στάδιο. Βάζουμε σε μια κατσαρόλα, σε χαμηλή φωτιά, την ζάχαρη με το νερό και τα βράζουμε για 3' - 4' λεπτά, από την ώρα που θα πάρει βράση. Ένα λεπτό πριν το τέλος, ρίχνουμε το χυμό του λεμονιού. Αποσύρουμε την κατσαρόλα από την φωτιά και αφήνουμε το σιρόπι μας να κρυώσει τελείως.
Σουρώνουμε το ποτό μαζί με τα φραγκόσυκα, σε σουρωτήρι που έχουμε τοποθετήσει ένα διπλωμένο τούλι και έπειτα με το τούλι τα σφίγγουμε για να πάρουμε όσο πιο πολύ χυμό γίνεται.
Έπειτα το σουρώνουμε πάλι, τουλάχιστον δύο φορές, χρησιμοποιώντας βαμβάκι ή φίλτρο του καφέ, για να είμαστε σίγουροι ότι έχουν απομακρυνθεί όλα τα υπολείμματα.
Βάζουμε ξανά στο βάζο το ποτό, προσθέτουμε το κρύο σιρόπι, κλείνουμε το βάζο και το αφήνουμε σε σκιερό μέρος για άλλες 4 - 5 μέρες, ανακινώντας το τρεις - τέσσερις φορές. Όταν το λικέρ μας είναι έτοιμο, το σουρώνουμε άλλη μία φορά αν χρειάζεται, και το απολαμβάνουμε σκέτο ή με πάγο.