Ο «θερμικός νόμος» των εγκλημάτων: Γιατί έχουμε άγριους φόνους το καλοκαίρι
Αγρια εγκλήματα συγκλονίζουν τους καλοκαιρινούς μήνες τα τελευταία 15 χρόνια.
Ο Δράκος της Πάρου, ο Ακης Πάνου, το έγκλημα στο Αστρος, η παπαδιά της Ηλείας.
Ο Δράκος της Πάρου, ο Ακης Πάνου, το έγκλημα στο Αστρος, η παπαδιά της Ηλείας.
Οι παραπάνω βίαιες και μακάβριες υποθέσεις, αποτελούν τα κυριότερα παραδείγματα εγκλημάτων της τελευταίας 15ετίας, που έχουν αποδοθεί από ψυχολόγους, ψυχιάτρους και εγκληματολόγους στον λεγόμενο «θερμικό νόμο» του Ιουλίου και Αύγουστου. Επαναφέρονται πάλι με αφορμή την φετινή έξαρση του φαινομένου, η οποία αναδείχθηκε με την παιδοκτονία του Αστρους Κυνουρίας, την αδερφοκτονία της Ζακύνθου, τη συζυγοκτονία και αυτοχειρία της Θεσσαλονίκης.
Οι υψηλές θερμοκρασίες, οι πανσέληνοι, ο μεγαλύτερος ελεύθερος χρόνος αναδεικνύει περισσότερες αφορμές για αντιζηλίες και ερωτικά πάθη τους καλοκαιρινούς μήνες. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την λιγότερη κατανάλωση ενέργειας, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, και άρα το πλεόνασμα δύναμης οδηγεί σε ανεξέλεγκτη, μη προβλέψιμη, επιθετική και πολλές φορές δολοφονική εκτόνωση.
Ο υδράργυρος «σκοτώνει»
Ερευνες που πραγματοποιήθηκαν σε χώρες του εξωτερικού οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι κατά τους καλοκαιρινούς μήνες αυξάνεται η συχνότητα εκδήλωσης περιστατικών βίας, όπως ανθρωποκτονίες, κακοποιήσεις και βιασμοί. Από έρευνα για παράδειγμα που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ σε δείγμα 27.000 ατόμων διαπιστώθηκε η ύπαρξη σχέσης μεταξύ βίαιης συμπεριφοράς ανδρών εναντίον γυναικών και εποχής του χρόνου και συγκεκριμένα αύξηση των κρουσμάτων κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ο καθηγητής Ψυχιατρικής κ. Β. Αλεβίζος κάνει λόγο για ψυχοπαθολογικές συμπεριφορές που εκδηλώνονται λόγω υψηλών θερμοκρασιών.
«Πρόκειται για συμπτώματα ψυχοπαθολογικής συμπεριφοράς που εκδηλώνεται με μεγαλύτερη ευκολία στη διάρκεια του καλοκαιριού. Η ηλιοφάνεια, οι υψηλές θερμοκρασίες και κυρίως η αλλαγή του καθημερινού ρυθμού ζωής λόγω διακοπών αποτελούν τις βασικές αιτίες για την εποχική αύξηση της εγκληματικότητας» υποστηρίζει η ψυχολόγος, ψυχοθεραπεύτρια κ. Ελένη Κουλούτζου.
«Τους καλοκαιρινούς μήνες οι περισσότεροι άνθρωποι βγαίνουν από τη ρουτίνα τους και δημιουργείται ένα κενό χρόνου, το οποίο αξιοποιούν για να χαλαρώσουν και να ξεκουραστούν. Οσοι όμως αντιμετωπίζουν για παράδειγμα παθολογικό άγχος δεν μπορούν να κάνουν το ίδιο. Αντίθετα, απορρυθμίζονται, χάνουν την ευαίσθητη ισορροπία του ψυχισμού τους και καταλήγουν να εκδηλώνουν επιθετική ή ακόμα και εγκληματική συμπεριφορά» προσθέτει η κ. Κουλούτζου.
«Βγαίνει εγκληματικά η κούραση του χειμώνα»
Σύμφωνα με τους επιστήμονες οι οποίοι κατά καιρούς διατύπωσαν θεωρίες που αποδίδουν στο έγκλημα εποχικά χαρακτηριστικά, ο ανθρώπινος οργανισμός καταναλώνει τους καλοκαιρινούς μήνες λιγότερη ενέργεια απ' ό,τι τον χειμώνα. Ως αποτέλεσμα, δημιουργείται πλεόνασμα δύναμης που εκτονώνεται με ανεξέλεγκτο και μη προβλέψιμο τρόπο.Αλλοι πάλι, υποστηρίζουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι «φτάνουν» στο καλοκαίρι επιβεβαρυμένοι από την κούραση του χειμώνα, με αποτέλεσμα να αναζητούν τρόπους εκτόνωσης της έντασης μέσω της επιθετικής συμπεριφοράς. Οι πιο «ορθολογιστές» από την άλλη ερμηνεύουν το φαινόμενο με απλούστερα επιχειρήματα. Υποστηρίζουν δηλαδή ότι στη διάρκεια του καλοκαιριού υπάρχει περισσότερος ελεύθερος χρόνος και κατά συνέπεια... περισσότερες αφορμές για τη διάπραξη εγκλημάτων, ιδιαίτερα εκείνων που σχετίζονται με αντιζηλίες και ερωτικά πάθη.
«Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε επακριβώς την επίδραση που έχει στον ψυχισμό του ατόμου η αύξηση της θερμοκρασίας ή η πανσέληνος. Το έγκλημα εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων τους οποίους όμως δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια. Τα πορίσματα ερευνών είναι αλληλοσυγκρουόμενα. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι ο τρόπος ζωής στη διάρκεια των διακοπών μπορεί να επηρεάζει τον ψυχισμό των ατόμων. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει για παράδειγμα το φαινόμενο της κατάθλιψης των εορτών» υπογραμμίζει η κ. Βάσω Αρτινοπούλου αναπλ. καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου.
Ο καθηγητής Εγκληματολογίας και Σωφρονιστικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κ. Ν. Κουράκης επισημαίνει πως «διατυπώθηκαν ανέκαθεν ποικίλες υποθέσεις και θεωρίες. Ο Ιταλός Ferri υποστήριξε, παραδείγματος χάριν, ότι λόγω της υψηλής θερμοκρασίας ο οργανισμός αναλίσκει λιγότερες δυνάμεις από ό,τι υπό κανονικές θερμοκρασίες και επομένως δημιουργεί πλεονάσματα δύναμης που εξωτερικεύονται σε δεδομένη στιγμή με ανεξέλεγκτο και βίαιο τρόπο, ακόμη και για ασήμαντη αφορμή. Πιστεύω πάντως ότι για την επιστημονική προσέγγιση του φαινομένου θα πρέπει να ληφθούν υπόψη όχι μόνο οι ενδογενείς παράγοντες που επισημαίνει ο Ferri, αλλά και το γεγονός ότι κατά το θέρος και ιδίως κατά την περίοδο που προηγείται των θερινών διακοπών οι άνθρωποι είναι κατά κανόνα ιδιαίτερα επιβαρημένοι από την κούραση του χειμώνα, επιθετικοί και ευέξαπτοι, νιώθοντας μέσα στη ζέστη και στο νέφος σαν εγκλωβισμένα θηρία. Εχουν λοιπόν μεγαλύτερη προδιάθεση για αντεγκλήσεις, φιλονικίες και πράξεις βίας από ό,τι σε άλλες πιο δροσερές εποχές του έτους».
Ειδικά σε ό,τι αφορά τους βιασμούς, παρατηρεί ο κ. Κουράκης, υπεισέρχεται επιπλέον και το στοιχείο της γενικότερης ευχέρειας με την οποία δημιουργούνται το καλοκαίρι ανθρώπινες σχέσεις ή και προκαλούνται γενετήσιοι ερεθισμοί (ανάλαφρο ντύσιμο ή μαγιό, εύκολες γνωριμίες στην παραλία ή τα μπαράκια) συνήθως ύστερα από γλέντι και κατανάλωση αλκοολούχων. Άλλωστε το αλκοόλ συντελεί και γενικότερα στην αυξημένη εμφάνιση των εγκλημάτων βίας.
«Θερμικός νόμος»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται οι δηλώσεις της κ. Νίκας Χαρήτου - Φατούρου, ψυχοθεραπεύτριας και ομότιμης καθηγήτριας Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. «Τους καλοκαιρινούς μήνες, ο άνθρωπος είναι πιο ελεύθερος και έχει περισσότερες ευκαιρίες να δράσει. Οι άνθρωποι που κατοικούν σε πόλεις που βρίσκονται στον Βορρά, όπως είναι για παράδειγμα το Τορόντο κατά τη διάρκεια του χειμώνα δεν μπορούν να κινηθούν λόγω του χιονιού. Εκεί, είναι επόμενο τα περισσότερα εγκλήματα να λαμβάνουν χώρα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες καθώς έχουν μεγαλύτερο περιθώριο ευελιξίας» υποστηρίζει η κ. Φατούρου.Τη διαπίστωση αυτή ενισχύει ο λεγόμενος «θερμικός νόμος» που διατυπώθηκε στα πρώιμα χρόνια της εγκληματολογίας. Τι λέει; Τους θερμούς μήνες του έτους υπερτερούν τα εγκλήματα κατά προσώπου, η αποκαλούμενη και «βία των παθών». Ανθρωποκτονίες, βιασμοί, βίαιες επιθέσεις, ξυλοδαρμοί. Αντίθετα, στη διάρκεια του χειμώνα κυριαρχούν τα εγκλήματα κατά ιδιοκτησίας. Δηλαδή κλοπές, διαρρήξεις κ.ο.κ.
Από τον Κοσμά στον Ακη Πάνου
| Απόστολος Κοσμάς |
Η γυναίκα του και τα άλλα δύο παιδιά του τον υποστήριξαν στο δικαστήριο. Ο παιδοκτόνος πέθανε από παθολογικά αίτια στη φυλακή.
Στις 22 Ιουλίου του 1997 η Κάτια Γιαννακοπούλου, παντρεμένη και μητέρα ενός αγοριού εκτέλεσε με 5 σφαίρες έξω από το σπίτι του στη Ν. Σμύρνη τον αρχιμανδρίτη Άνθιμο Ελευθεριάδη, με τον οποίο διατηρούσε ερωτικό δεσμό για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Αν μπορούσα να τον αναστήσω με πέντε φιλιά ποτισμένα από το αίμα της μετανιωμένης μου καρδιάς θα το έκανα» είχε δηλώσει μετά την πράξη της.
Στις 3 Ιουλίου του ίδιου χρόνου, ο 45χρονος Αθανάσιος Κουτσογιαννάκης πυροβολεί με κυνηγετική καραμπίνα δύο φορές εναντίον της 36χρονης Παναγιώτας Βαλτεσιώτη. Ο δράστης, στη θέα της νεκρής γυναίκας που αγάπησε και ποτέ δεν μπόρεσε να κατακτήσει έστρεψε την καραμπίνα εναντίον του και έβαλε τέλος στη ζωή του.
| Ακης Πάνου |
Στις 5 Αυγούστου 2006 ένας 26χρονος δολοφονεί με κυνηγετική καραμπίνα δολοφόνησε μπροστά στα μάτια του δεκάχρονου γιου της την 32χρονη ερωμένη του. Στις 27 Ιουλίου του ίδιους χρόνου ένας 38χρονος εισβάλει σε κατάσταση αμόκ σε διαμέρισμα του Χαϊδαρίου και με ξύλινο ρόπαλο τραυμάτισε θανάσιμα στο κεφάλι και το στήθος την 61χρονη αδελφή της πεθεράς του, την οποία θεωρούσε υπεύθυνη για τον χωρισμό του.
Ο δράκος της Πάρου και η Μυρτώ
Την σκότωσε και την αποκεφάλισε
Ο δράστης εργαζόταν ως μάγειρας σε κατάστημα στο Ημεροβίγλι, σκότωσε μετά από λογομαχία με μαχαίρι την 25χρονη σύντροφό του, δασκάλα στο Ακρωτήρι, από τη Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια την αποκεφάλισε και περιφερόταν στο χωριό με το κεφάλι και το μαχαίρι στα χέρια! Όταν έφθασαν οι αστυνομικοί, ο 31χρονος προσποιήθηκε ότι ήθελε να παραδοθεί και πλησίασε τον αστυνομικό που ήταν έξω από το περιπολικό και τον σημάδευε, αλλά ξαφνικά του επιτέθηκε με το μαχαίρι, με αποτέλεσμα να τον τραυματίσει στο στόμα. Ο αστυνομικός πυροβόλησε και τραυμάτισε τον δράστη. Ο 31χρονος ακόμη και τραυματίας πήρε το περιπολικό παρέσυρε και τραυμάτισε δύο γυναίκες γιατρούς, και σταμάτησε όταν οι αστυνομικοί εμβόλισαν το όχημα. Προτού σκοτώσει την 25χρονη σύντροφό του, την οποία ζήλευε παθολογικά, ο δράστης σκότωσε το σκύλο της και τον πέταξε στο δρόμο.
Η παπαδιά
Τελικά από την ανάκριση αποδείχθηκε πως η 43χρονη έκανε εξωσυζυγικές σχέσεις αναζητώντας τον άνθρωπο που θα δολοφονούσε τον σύζυγο της, προκειμένου η ίδια να κληρονομήσει την περιουσία του.
photo editor: Στέλιος Δημητροκάλλης