Όταν το παιδί δεν θέλει να πάει σχολείο: Πώς αντιμετωπίζεται;

🧠 ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ & ΥΓΕΙΑ

A− A+

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΦΡΙΝΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

🎒 Σχολική άρνηση: Γιατί το παιδί δεν θέλει να πάει στο σχολείο & πώς αντιμετωπίζεται

Πλησιάζει το άνοιγμα των σχολείων και πολλοί γονείς αντιμετωπίζουν την άρνηση του παιδιού τους να επιστρέψει στα θρανία. Η συμπεριφορά αυτή μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογική, κυρίως όταν αφορά τις πολύ μικρές ηλικίες, ή και ανησυχητική.

Η σχολική άρνηση επηρεάζει με σχεδόν την ίδια συχνότητα αγόρια και κορίτσια και διακρίνεται σε οξεία (1 μήνα – 1 έτος) και χρόνια (>1 έτος). Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε σχολική βαθμίδα, από τον παιδικό σταθμό έως και το λύκειο. Όταν συμβαίνει σε πολύ μικρά παιδάκια που βρίσκονται στη φάση της προσαρμογής, είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο που δεν εμπνέει ανησυχία.

🔹 Διακρίσεις & Χαρακτηριστικά της Σχολικής Άρνησης

⏱️ ΔΙΑΡΚΕΙΑ 1 ΜΗΝΑ – 1 ΕΤΟΣ

Οξεία Σχολική Άρνηση

Εμφανίζεται συχνά μετά από αλλαγή περιβάλλοντος ή συγκεκριμένο γεγονός και απαιτεί έγκαιρη παρέμβαση.

⏱️ ΔΙΑΡΚΕΙΑ > 1 ΕΤΟΣ

Χρόνια Σχολική Άρνηση

Βαθύτερα ριζωμένη συμπεριφορά που συνήθως συνδέεται με υποκείμενες ψυχολογικές ή μαθησιακές δυσκολίες.

⚠️ Γιατί ένα παιδί ξαφνικά δεν θέλει να πάει σχολείο;

Επείγουσα Διερεύνηση

Από τη στιγμή που ένα παιδί ξαφνικά αρνείται τη φοίτηση, είναι δεδομένο ότι κάποιο πρόβλημα υπάρχει. Μπορεί να παρουσιάζει αυτήν τη συμπεριφορά λόγω δύο βασικών αξόνων:

🚫 Bullying & Κοινωνικές Δυσκολίες

• • Σχολικός εκφοβισμός (Bullying): Θυματοποίηση, λεκτική ή σωματική βία, μη αποδοχή.
• • Δυσκολία συναναστροφής: Αδυναμία ένταξης στην ομάδα των συνομιλήκων.
• • Συνδυασμός παραγόντων: Παιδιά με κάποια διαφορετικότητα που δυσκολεύονται κοινωνικά πέφτουν συχνότερα θύματα.

🩺 Κλινικές & Ψυχολογικές Διαταραχές

• • Μαθησιακές Δυσκολίες & ΔΕΠΥ: Έλλειψη προσοχής, υπερκινητικότητα.
• • Αγχώδεις Διαταραχές: Άγχος αποχωρισμού & σωματοποίηση.
• • Κατάθλιψη & Ιδεοψυχαναγκασμός (ΙΔΑ): Συναισθηματική επιβάρυνση.
• • Εθισμοί: Υπεραπασχόληση με υπολογιστές ή εξαρτήσεις στις μεγαλύτερες ηλικίες.

💬

Η άποψη της Ειδικού για την Κοινωνικότητα

«Πολλές φορές τα παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες κοινωνικότητας πέφτουν θύματα bullying, καθώς και όσα έχουν κάποια διαφορετικότητα. Εάν παράλληλα αντιμετωπίζουν δυσκολία και τα ίδια στο να σταθούν κοινωνικά, τα πράγματα είναι τραγικά γι’ αυτά, οπότε η σχολική άρνηση είναι πάρα πολύ έντονη»,

— Φρίντα Κωνσταντοπούλου (Παιδοψυχίατρος – Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια, Παίδων ΜΗΤΕΡΑ)

🔹 Οικογενειακά ψυχοπιεστικά γεγονότα

Εντούτοις, υπάρχουν και παιδιά, τα οποία χωρίς να έχουν δικά τους παθολογικά προβλήματα, δε θέλουν να πάνε στο σχολείο λόγω οικογενειακών ψυχοπιεστικών γεγονότων (π.χ. πένθος, διαζύγιο, οικονομικά προβλήματα). Στην περίπτωση αυτή θεωρούν την οικογένεια αδύναμη να τα αντιμετωπίσει και αναλαμβάνουν έναν παράδοξο, προστατευτικό ρόλο που τα κρατά στο περιβάλλον του σπιτιού.

«Σε μια περίπτωση διαζυγίου, όπου η μητέρα έχει μείνει μόνη της, ένα παιδί μπορεί να θέλει να μένει στο σπίτι, γιατί την αισθάνεται αδύναμη όπως και όταν υπάρχει μια ασθένεια μέσα στο σπίτι. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι γονείς πρέπει να καταστήσουν σαφές στα παιδιά ότι είναι δυνατοί και μπορούν να διαχειριστούν την κατάσταση», εξηγεί η κ. Κωνσταντοπούλου.

🔹 Η κρίσιμη ηλικιακή ομάδα 10–13 ετών & Συμπτώματα

Παρότι μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία, η σχολική άρνηση είναι εντονότερη στην ηλικιακή ομάδα των 10–13 ετών. Σε αυτή τη φάση, τα παιδιά συνειδητοποιούν τις δυσκολίες, ενώ επίσης πρόκειται για μια ηλικία που έχουν πολύ ανάγκη τους συνομηλίκους τους. Έτσι, εάν ένα παιδί δεν μπορεί να τους έχει στη ζωή του, είτε λόγω δικών του δυσκολιών είτε επειδή οι άλλοι δεν το αποδέχονται, αποφασίζει να κλειστεί μέσα στο σπίτι.

🔍 Τι πρέπει να παρακολουθούν οι γονείς (Προσυμπτώματα):

• Συνεχείς δικαιολογίες για αποφυγή του σχολείου.
• Σωματικές ενοχλήσεις χωρίς οργανικό αίτιο (π.χ. «πονάει η κοιλιά μου», πονοκέφαλοι).
• Εριστικές συμπεριφορές, ένταση και ξεσπάσματα πριν την αναχώρηση για το σχολείο.

🔹 Πώς αντιμετωπίζεται η Σχολική Άρνηση

Είναι σημαντικό να υπάρχει επικοινωνία μεταξύ των γονέων και των παιδιών. Εάν υπάρχει αυτή η επικοινωνία και το παιδί εξομολογηθεί το πρόβλημά του στους γονείς του και εφόσον πρόκειται για κάτι που αυτοί μπορούν να αντιμετωπίσουν (π.χ. bullying), το πρόβλημα τελειώνει εκεί. Όταν, όμως, το παιδί δεν εκφράζεται, θα πρέπει να απευθυνθούν σε έναν ειδικό προκειμένου να βρεθεί λύση.

✅ ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

• ✓ Στήριξη χωρίς κριτική: Σταθείτε στο πλευρό του παιδιού χωρίς να επιρρίπτετε ευθύνες.
• ✓ Παρέμβαση στο σχολείο: Σε περιπτώσεις bullying, συνεργασία με το σχολείο ή αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος αν χρειαστεί.
• ✓ Επίσκεψη σε ειδικό: Συμβουλευτείτε παιδοψυχίατρο για καθοδήγηση.

❌ ΤΙ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ

• ✕ Θυμός & Μαλώματα: Επιβαρύνουν το πρόβλημα και οδηγούν το παιδί στο να κλειστεί στον εαυτό του.
• ✕ Ενοχές γονέων: Μην κατηγορείτε τον εαυτό σας για τη συμπεριφορά του παιδιού.
• ✕ Αδιαφορία στα σωματικά συμπτώματα: Μην αγνοείτε τις συχνές δικαιολογίες.

💊 Εξειδικευμένη Θεραπευτική Παρέμβαση

«Η αντιμετώπιση είναι ανάλογη με την αιτία. Στην περίπτωση των δυσκολιών οι γονείς θα πρέπει να απευθυνθούν σε ειδικό παιδοψυχίατρο. Υπάρχουν, βέβαια και κάποιες περιπτώσεις που ενδέχεται να χρειαστεί και φαρμακευτική αγωγή, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση μιας καταθλιπτικής ή ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής», καταλήγει η κ. Κωνσταντοπούλου.

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΟΦΙΛ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Φρίντα Κωνσταντοπούλου

Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων

Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια | Επιστημονική Συνεργάτης Παίδων ΜΗΤΕΡΑ. Εξειδίκευση στην παιδική και εφηβική ψυχική υγεία, τις μαθησιακές δυσκολίες και τις οικογενειακές δυναμικές.

🌐 Επίσκεψη στην Ιστοσελίδα

ΠΗΓΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΟΣ Ring Networks

Κεραμίδι Βάλτου

🏫 Σχολική Ενημέρωση & Ψυχική Υγεία

✓ Ο σύνδεσμος αντιγράφηκε!