Τι είχε η σχολική τσάντα πριν από 100 χρόνια; Η απάντηση εκπλήσσει

Ένα αναγνωστικό, μια πλάκα με κοντύλι, ένα μολύβι κομμένο στα τρία και λίγα ξερά σύκα. Η σχολική σάκα αφηγείται τη ζωή των μαθητών μιας άλλης εποχής.

Σήμερα βιβλία, τετράδια, κασετίνες, μαρκαδόροι, φαγητό και παγούρια γεμίζουν τις σχολικές τσάντες. Τι κουβαλούσαν, όμως, τα παιδιά πριν από εκατό χρόνια;

Πριν καθιερωθεί η σχολική σάκα, πολλά παιδιά μετέφεραν τα λιγοστά πράγματά τους σε ένα χειροποίητο ταγάρι ή τσαντούλι. Ένα παλιό φόρεμα, το μπατζάκι ενός παντελονιού ή ένα κομμάτι φθαρμένης κουβέρτας μπορούσε να γίνει σχολική τσάντα.

Σε ορισμένες περιοχές η πάνινη τσάντα ονομαζόταν «φύλακας», επειδή προστάτευε το βιβλίο και το τετράδιο από τη βροχή. Στην παλιά Καστοριά λεγόταν «πέτσα» και κρεμιόταν χιαστί στον ώμο.

Οι σάκες ήταν μικρές γιατί μικρές ήταν και οι ανάγκες – αλλά και οι δυνατότητες. Ένα αλφαβητάρι, ένα ολιγόφυλλο τετράδιο, η πλάκα, το κοντύλι και το σφουγγαράκι της.

«Η τσάντα που είχα μου την είχε κάνει η μάνα μου από μπατζάκι πανταλονιού… ένα μολύβι στα τρία κομμένο, για να πάρουμε και οι τρεις».

— Καρυοφύλλης Νταγιούκλας, 1945

Ακόμη και για σβήστρα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένα κομμάτι μπαγιάτικο ψωμί.

Τα παιδιά μπορούσαν να έχουν μαζί τους λίγα αμύγδαλα, ξερά σύκα ή φρούτα. Και κάποιες φορές κουβαλούσαν ένα κούτσουρο για την ξυλόσομπα της αίθουσας.

Μια ολόκληρη εποχή χωρούσε σε μια μικρή πάνινη τσάντα.

Σταδιακά το ταγάρι έδωσε τη θέση του στη γνωστή σχολική σάκα: πλαστική για τους περισσότερους, δερμάτινη για τους πιο τυχερούς.

Από τη μικρή σάκα που χωρούσε ένα αναγνωστικό και μια πλάκα φτάσαμε στη σημερινή τσάντα που συχνά μεταφέρει σχεδόν μια μικρή βιβλιοθήκη.

Κι όμως, κάτι δεν άλλαξε: η σχολική τσάντα εξακολουθεί να σηματοδοτεί την πρώτη μέρα στο σχολείο και την αρχή μιας νέας διαδρομής.