Η Αθήνα έχει χιλιάδες άδεια σπίτια. Γιατί λοιπόν δεν βρίσκουμε να νοικιάσουμε;
Το στεγαστικό πρόβλημα στην Αθήνα έχει φτάσει σε οριακό σημείο. Οι τιμές των ενοικίων έχουν εκτοξευθεί, οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι και η εύρεση μιας αξιοπρεπούς και οικονομικά προσιτής κατοικίας μοιάζει πλέον με άπιαστο όνειρο για χιλιάδες φοιτητές, νέα ζευγάρια και οικογένειες.
Το πιο οξύμωρο; Την ίδια ώρα που οι πολίτες «σαρώνουν» τις αγγελίες χωρίς αποτέλεσμα, χιλιάδες διαμερίσματα στην πρωτεύουσα παραμένουν κλειστά και σκοτεινά. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες και τα στοιχεία των δήμων, τα κενά/άδεια ακίνητα στην Αθήνα αγγίζουν ή και ξεπερνούν τις 100.000.
Πώς εξηγείται αυτό το παράδοξο; Γιατί αυτή η τεράστια δεξαμενή σπιτιών δεν βγαίνει στην αγορά για να ανακουφίσει την έλλειψη στέγης; Οι βασικές αιτίες είναι οι εξής:
1. Το «παγιδευμένο» real estate: Γραφειοκρατία, κληρονομικά και χρέη
Ένα τεράστιο ποσοστό των κλειστών διαμερισμάτων ανήκει στην κατηγορία των «μπλοκαρισμένων» ακινήτων. Πρόκειται για σπίτια που:
- Βρίσκονται σε δικαστικές διαμάχες μεταξύ πολλών κληρονόμων.
- Έχουν κατασχεθεί από τράπεζες ή funds (κόκκινα δάνεια) και παραμένουν εκτός αγοράς για χρόνια λόγω αργών νομικών διαδικασιών.
- Φέρουν τεράστια χρέη σε εφορία, ασφαλιστικά ταμεία ή κοινόχρηστα, καθιστώντας τη μεταβίβαση ή την ενοικίασή τους ασύμφορη.
2. Το κόστος της ανακαίνισης
Πολλά από τα άδεια ακίνητα είναι παλιά διαμερίσματα (κατασκευής δεκαετιών '60, '70 και '80) που χρήζουν ριζικής ανακαίνισης για να γίνουν κατοικήσιμα. Με τις τιμές των οικοδομικών υλικών και των εργατικών να έχουν αυξηθεί κατακόρυφα, πολλοί μικροϊδιοκτήτες δεν διαθέτουν το απαραίτητο κεφάλαιο (συχνά 15.000 - 30.000 ευρώ) για να τα επισκευάσουν, προτιμώντας να τα αφήσουν κλειστά.
3. Η «έκρηξη» των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb)
Αν και ένα σπίτι στο Airbnb δεν θεωρείται τεχνικά «άδειο», αφαιρείται οριστικά από την αγορά της μακροχρόνιας (παραδοσιακής) μίσθωσης. Ολόκληρες γειτονιές του κέντρου (Κουκάκι, Μετς, Παγκράτι, Ψυρρή) έχουν μετατραπεί σε τουριστικά καταλύματα. Πολλοί ιδιοκτήτες προτιμούν να κρατούν ένα σπίτι κλειστό τους «νεκρούς» μήνες παρά να το δεσμεύσουν με τριετές συμβόλαιο σε έναν Έλληνα ενοικιαστή.
4. Η Χρυσή Βίζα (Golden Visa) και οι ξένοι επενδυτές
Χιλιάδες ακίνητα στην Αθήνα αγοράστηκαν τα τελευταία χρόνια από ξένους επενδυτές με αποκλειστικό σκοπό την απόκτηση άδειας διαμονής ή τη δημιουργία χαρτοφυλακίου (real estate portfolio). Σε πολλές περιπτώσεις, οι επενδυτές αυτοί ενδιαφέρονται μόνο για την υπεραξία του ακινήτου και όχι για την άμεση αξιοποίησή του, αφήνοντας τα διαμερίσματα άδεια.
5. Η στρατηγική αναμονής των ιδιοκτητών
Υπάρχει και μια μερίδα ιδιοκτητών που επιλέγει συνειδητά να κρατήσει το ακίνητό της κλειστό. Είτε επειδή φοβούνται την κακοπληρωμή και τις φθορές από ασυνεπείς ενοικιαστές (λόγω του ελλιπούς νομικού πλαισίου προστασίας), είτε επειδή περιμένουν να ανέβουν κι άλλο οι τιμές για να το πουλήσουν ακριβότερα.
Ποια είναι η λύση;
Η Αθήνα δεν χρειάζεται απαραίτητα να χτίσει νέες πολυκατοικίες· χρειάζεται να αξιοποιήσει αυτές που ήδη έχει. Για να λυθεί το στεγαστικό, απαιτούνται άμεσες κρατικές παρεμβάσεις:
- Κίνητρα για ανακαινίσεις: Διεύρυνση προγραμμάτων όπως το «Ανακαινίζω - Νοικιάζω» με ουσιαστική επιδότηση, υπό τον όρο το ακίνητο να διατεθεί για μακροχρόνια μίσθωση με ελεγχόμενο ενοίκιο.
- Φορολογικά κίνητρα/αντικίνητρα: Μείωση του φόρου εισοδήματος για όσους επιστρέφουν από το Airbnb στο παραδοσιακό ενοίκιο, και επιβολή ειδικού τέλους στα ακίνητα που μένουν αναίτια κλειστά για χρόνια (όπως εφαρμόζεται σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες).
- Απλοποίηση διαδικασιών: Ταχύτερη απελευθέρωση των ακινήτων που βρίσκονται στα χέρια των τραπεζών.
Μέχρι να ληφθούν δραστικά μέτρα, τα φώτα σε χιλιάδες αθηναϊκά διαμερίσματα θα παραμένουν σβηστά, την ίδια ώρα που οι πολίτες θα συνεχίζουν να ψάχνουν μια βιώσιμη στέγη σε μια πόλη που στερεύει από επιλογές.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου