Ελιές: ιδανικές συνθήκες για τις ασθένειες – πως να τις αντιμετωπίσετε

Το σκηνικό του καιρού αποτελεί ιδανική συνθήκη για την ανάπτυξη και τη διασπορά παθογόνων μυκήτων και βακτηρίων που προσβάλλουν την καλλιέργεια.

Ο Οκτώβρης, μήνας κρίσιμος για την ελαιοκαλλιέργεια, κύλισε με ηλιοφάνεια, απουσία βροχοπτώσεων και με υψηλότερες για την εποχή θερμοκρασίες.

Αυτές οι ξηροθερμικές συνθήκες δεν ήταν καθόλου ευνοϊκές όσον αφορά την ανάπτυξη και διάδοση μολυσματικών ασθενειών αλλά ταλαιπώρησαν σημαντικά τους ελαιώνες της Κεντρικής και Ανατολικής Ελλάδας.

Η παρατεταμένη ανομβρία προκάλεσε μείωση μεγέθους, ζάρωμα και πτώση καρπού, καθώς και σημαντική συστροφή των φύλλων. Εξαιτίας αυτής της κατάστασης αρκετοί παραγωγοί επέλεξαν να ξεκινήσουν πρόωρα τη συγκομιδή του καρπού.

Από το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου επήλθε απότομη αλλαγή του σκηνικού του καιρού με παρατεταμένες, έντονες βροχοπτώσεις, χαμηλότερες για την εποχή θερμοκρασίες και ισχυρούς ανέμους.

Όπως σημειώνει το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού & Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου, το σκηνικό αυτό του καιρού αποτελεί ιδανική συνθήκη για την ανάπτυξη και τη διασπορά παθογόνων μυκήτων και βακτηρίων που προσβάλλουν την καλλιέργεια.

ΚΥΚΛΟΚΟΝΙΟ

Πρόκειται για ευρέως διαδεδομένη μυκητολογική ασθένεια της ελιάς. Ο μύκητας προσβάλει κυρίως τα ώριμα φύλλα στα χαμηλότερα μέρη του δένδρου, προκαλώντας σε αυτά χαρακτηριστικές νεκρωτικές και χλωρωτικές κηλίδες.

Σε περίπτωση σοβαρής προσβολής συμβαίνει έντονη ή και ολική φυλλόπτωση, με συνέπεια τη μεγάλη μείωση της παραγωγής αλλά ακόμη και τον κίνδυνο για την επιβίωση των δένδρων. Επιπλέον, την εποχή αυτή ο μύκητας μπορεί να προσβάλει τον ποδίσκο των καρπών, προκαλώντας καρπόπτωση και σπανιότερα να προσβάλει τους καρπούς.

Η ασθένεια ενδημεί σε περιοχές ιδιαίτερα υγρές, με συχνές περιόδους βροχοπτώσεων διαρκείας και υψηλής υγρασίας, με τη μορφή δροσιάς και ομίχλης. Τέτοιες περιοχές είναι συνήθως πεδινές. Για την εκδήλωση της ασθένειας απαιτείται περίοδος βροχής 2-3 ημερών ή πολύ υψηλής ατμοσφαιρικής υγρασίας, σε συνδυασμό με σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες (6-12oC).

Η ένταση της προσβολής από τον μύκητα την εποχή αυτή, εκτός από τις καιρικές συνθήκες, εξαρτάται άμεσα από την ύπαρξη μολύσματος και συγκεκριμένα από την ένταση της προσβολής την άνοιξη.

Η ποικιλία Κονσερβολιά, που καλλιεργείται κυρίως στην περιοχή μας, θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη στην ασθένεια. Στις περιοχές όπου η ασθένεια ενδημεί, στους ελαιώνες με υψηλή ανοιξιάτικη προσβολή του μύκητα και ιδίως στις πιο ευαίσθητες ποικιλίες, συστήνεται προληπτικά η εφαρμογή ψεκασμού πριν την έλευση της βροχερής περιόδου.

Επίσης, συστήνεται ψεκασμός αμέσως μετά την επικράτηση ευνοϊκών καιρικών συνθηκών για την εξάπλωση της ασθένειας, ακόμη και σε ελαιώνες με χαμηλή ανοιξιάτικη προσβολή από τον μύκητα. Γενικά, το σωστό και συστηματικό κλάδεμα των δένδρων διευκολύνει την κίνηση του ανέμου και τη διέλευση της ηλιακής ακτινοβολίας μέσα στον ελαιώνα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση του επιπέδου υγρασίας, γεγονός το οποίο οδηγεί σε μικρότερη ένταση προσβολής από τον μύκητα.

ΚΕΡΚΟΣΠΟΡΑ

Πρόκειται για μυκητολογική ασθένεια, η οποία προσβάλει τους άωρους και τους ώριμους καρπούς, καθώς και τα φύλλα. Οι καιρικές συνθήκες ανάπτυξης και εξάπλωσης του παθογόνου είναι παρόμοιες των προαναφερθέντων ασθενειών.

Οι προσβολές εμφανίζονται και εξελίσσονται την εποχή του φθινοπώρου. Οι προληπτικοί ψεκασμοί με χαλκούχα σκευάσματα που διενεργούνται για την καταπολέμηση του κυκλοκόνιου, καταπολεμούν και αυτή την ασθένεια.

Το σωστό και συστηματικό κλάδεμα των δένδρων διευκολύνει την κίνηση του ανέμου και τη διέλευση της ηλιακής ακτινοβολίας μέσα στον ελαιώνα.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση του επιπέδου υγρασίας, γεγονός που οδηγεί σε μικρότερη ένταση προσβολής από τον μύκητα.

ΚΑΡΚΙΝΩΣΗ─ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ

Πρόκειται για κοινότατη βακτηριολογική ασθένεια, η οποία προκαλεί την εμφάνιση χαρακτηριστικών όγκων σπογγώδους σύστασης, κυρίως σε κλαδίσκους, σε κλάδους, στον κορμό και τις ρίζες.

Η σταδιακή αύξηση των όγκων αυτών προκαλεί εξασθένηση και τελικώς ξήρανση των προσβεβλημένων φυτικών τμημάτων. Το παθογόνο βακτήριο είναι κυρίως παράσιτο πρόσφατων πληγών που προκαλούνται από ραβδίσματα κατά τη συγκομιδή, το κλάδεμα, το χαλάζι, τον παγετό αλλά και τις ουλές από την πτώση των φύλλων.

Ωστόσο, μέσω των φακιδίων μπορεί να προκαλέσει κηλίδωση των καρπών. Η περίοδος των μολύνσεων συμπίπτει με την έναρξη μίας βροχερής περιόδου. Οι μολύνσεις απαιτούν βροχερό και δροσερό καιρό καθώς και τη βοήθεια του ανέμου. Οι ιστοί της ελιάς είναι ευπαθείς στις μολύνσεις όλες τις εποχές του έτους.

Για την καταπολέμηση του παθογόνου και τον περιορισμό της ασθένειας συνιστώνται τα παρακάτω καλλιεργητικά μέτρα και χημικές επεμβάσεις.

1) Επιμελής αφαίρεση όλων των κλαδίσκων και κλάδων που φέρουν υπερπλασίες (καρκινικούς όγκους) και άμεση καταστροφή με καύση. Η εργασία αυτή πρακτικά γίνεται την περίοδο του κλαδέματος, απαραιτήτως με ξηρό και ήπιο καιρό και περίοδο που επιτρέπεται η καύση στην ύπαιθρο. Όταν η προσβολή εντοπίζεται στον κορμό ή σε χονδρούς βραχίονες, συνιστάται η προσεκτική αφαίρεση των όγκων με ένα κοφτερό μαχαίρι και άμεσα κάλυψη της πληγής με βορδιγάλιο πάστα σε δύο στρώσεις. Η δεύτερη επάλειψη γίνεται αφού στεγνώσει η πρώτη, προκειμένου να καλυφθούν οι ρωγμές του υλικού της πρώτης στρώσης.

2) Τα εργαλεία κλαδέματος καλό είναι να απολυμαίνονται σε διάλυμα χλωρίνης 10%.

3) Γενικά, οι επεμβάσεις με χαλκούχα σκευάσματα για το κυκλοκόνιο και τις άλλες εποχιακές μυκητολογικές ασθένειες, προστατεύουν την καλλιέργεια και από νέες βακτηριακές μολύνσεις.

4) Ψεκασμός των δένδρων με χαλκούχα σκευάσματα θα πρέπει να γίνεται αμέσως μετά από χαλαζόπτωση και παγετό. Σε ελαιώνες που η ασθένεια έχει εξαπλωθεί, καλό είναι να γίνεται μία επέμβαση με κατάλληλα και επιτρεπόμενα για την καλλιέργεια μυκητοκτόνα μετά από βροχερό και ανεμώδη καιρό.

5) Όταν επικρατεί βροχερός, ανεμώδης και υγρός καιρός, καλό είναι να αποφεύγεται η συλλογή του ελαιόκαρπου με ράβδισμα ή χτένισμα των δένδρων καθώς και το κλάδεμα, ιδίως σε ελαιώνες που έχουν προσβολή ή γειτονεύουν με προσβεβλημένους.

6) Κατά την εγκατάσταση νέου ελαιώνα, πρέπει να φυτεύονται δενδρύλλια απολύτως υγιή, από φυτώρια που δεν έχουν την ασθένεια.

Οι ψεκασμοί σε προσβεβλημένους ελαιώνες θα πρέπει να πραγματοποιηθούν μετά τη συλλογή του ελαιοκάρπου.

Source: www.e-ea.gr