Από ένα ορεινό χωριό της Αμφιλοχίας στην καρδιά της Αθήνας: Η ιστορία του Ηλία Τηγάνη, ενός από τους τελευταίους αυθεντικούς περιπτεράδες
Σε μια εποχή που τα παραδοσιακά περίπτερα της Αθήνας εξαφανίζονται το ένα μετά το άλλο, δίνοντας τη θέση τους σε απρόσωπα μίνι μάρκετ ή αφήνοντας άδεια πεζοδρόμια, υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που κρατούν ζωντανή την αυθεντική εικόνα της παλιάς γειτονιάς. Ένας από αυτούς είναι ο κύριος Ηλίας Τηγάνης.
Έξω από την είσοδο του Εθνικού Κήπου, σε ένα από τα πιο κομβικά σημεία της πρωτεύουσας, ο κ. Ηλίας μετρά 35 χρόνια στο ίδιο πόστο και συνολικά μισό αιώνα (50 χρόνια) μέσα στα περίπτερα. Σε μια ανθρώπινη και αποκαλυπτική συνέντευξη στο Newsbomb.gr, ξετυλίγει το κουβάρι της ζωής του, εξηγεί γιατί το επάγγελμα οδηγείται στον αφανισμό και μοιράζεται ιστορίες που δύσκολα χωράει ο νους.
Από τα ορεινά της Αμφιλοχίας στα σκαλάκια της Βουλής
Η διαδρομή του ξεκίνησε πριν από πέντε δεκαετίες, όταν σε ηλικία μόλις 14-15 ετών άφησε ένα ορεινό χωριό του Δήμου Αμφιλοχίας στην Αιτωλοακαρνανία για να έρθει στην Αθήνα. Το πρόσχημα ήταν να πάει γυμνάσιο, καθώς στην επαρχία τα σχολεία ήταν λίγα, όμως ο πραγματικός στόχος ήταν ο βιοπορισμός.
Ξεκίνησε να εργάζεται στο περίπτερο ενός θείου του στη Βασιλίσσης Σοφίας, στα σκαλάκια της Βουλής. Πολύ γρήγορα νοίκιασε τη δική του γκαρσονιέρα και έμαθε να ζει με εξαντλητικούς ρυθμούς: δούλευε νυχτερινή βάρδια σε περίπτερο της λεωφόρου Αμαλίας από τις 9 το βράδυ έως τις 7 το πρωί και στη συνέχεια πήγαινε κατευθείαν στο σχολείο. Το 1992 νοίκιασε το σημερινό του περίπτερο στον Εθνικό Κήπο, το οποίο διατηρεί αδιάλειπτα μέχρι σήμερα.
Γιατί κλείνουν τα περίπτερα;
Όπως αποκαλύπτει ο κ. Τηγάνης, την εποχή που τα περίπτερα ανθούσαν (δεκαετίες '80 και '90), στην Αθήνα λειτουργούσαν περίπου 6.000 με 7.000 περίπτερα, ενώ σήμερα έχουν απομείνει ενεργά μόλις 300 με 400. Οι λόγοι της παρακμής είναι συγκεκριμένοι:
- • Μηδενικά περιθώρια κέρδους: Τα βασικά είδη στα οποία στηριζόταν παραδοσιακά το περίπτερο, όπως οι εφημερίδες και τα τσιγάρα, δεν αφήνουν πλέον κέρδος. Μάλιστα, με τη χρήση των POS, το ελάχιστο κέρδος των 2-3 λεπτών σε μια εφημερίδα εκμηδενίζεται.
- • Υψηλός ανταγωνισμός και κόστη: Μεγάλες εταιρείες μετατρέπουν τα περίπτερα σε μίνι μάρκετ, ενώ τα λειτουργικά έξοδα (όπως η θέρμανση τον χειμώνα) είναι δυσβάσταχτα.
- • Το νομοθετικό πλαίσιο: Οι άδειες των περιπτέρων ανήκαν σε αναπήρους πολέμου και δεν μεταβιβάζονται. Όταν λήγει το συμβόλαιο, η άδεια επιστρέφει αυτόματα στον Δήμο και το περίπτερο ξηλώνεται. Το δικό του συμβόλαιο λήγει το 2029, γεγονός που σημαίνει ότι τότε θα αναγκαστεί να κλείσει, παρόλο που όπως τονίζει, ο Δήμος θα έπρεπε να δίνει το δικαίωμα συνέχισης σε επαγγελματίες που υπήρξαν συνεπείς για δεκαετίες.
«Άμισθο γραφείο πληροφοριών» και μάρτυρας της Ιστορίας
Για τον κ. Ηλία, το περίπτερο δεν είναι απλώς ένα σημείο πώλησης, αλλά «το μάτι της γειτονιάς» και ένα άμισθο γραφείο πληροφοριών για τουρίστες και περαστικούς, το οποίο εξυπηρετεί τον κόσμο ακόμη και σε έκτακτες ανάγκες, όπως όταν χρειάστηκε να προσφέρει πρώτες βοήθειες σε οδηγό μηχανής που τραυματίστηκε τα ξημερώματα.
Βρισκόμενος ανάμεσα στη Βουλή, το Μέγαρο Μαξίμου και το Προεδρικό Μέγαρο, έχει δει να περνούν από μπροστά του όλοι οι Έλληνες πρωθυπουργοί κατά την ημέρα της ορκωμοσίας τους. Μάλιστα, θυμάται ακόμη και απρόσμενες συναντήσεις, όπως όταν κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία πέρασε από το περίπτερό του ο Ράντοβαν Κάρατζιτς με τη συνοδεία του, αλλά και τη στάση που έκανε ο Αμερικανός διαμεσολαβητής Σάιρους Βανς για να πάρει έναν χυμό και ένα κρουασάν πριν από ραντεβού του στο Μαξίμου.
Η αλλαγή της κοινωνίας και η αγάπη για τη δουλειά
Παρατηρώντας την Αθήνα επί 50 χρόνια, διαπιστώνει ότι η κοινωνία έχει γίνει πιο απρόσωπη και πως οι πολυμελείς οικογένειες που κατέβαιναν παλαιότερα στον Εθνικό Κήπο έχουν λιγοστέψει. Παρά τις αντιξοότητες –τις δύσκολες μέρες της οικονομικής κρίσης με τα δακρυγόνα, την πανδημία χωρίς ουσιαστική κρατική στήριξη, το κρύο και τη ζέστη– ο ίδιος δηλώνει πως δεν μετάνιωσε ποτέ. Όπως λέει χαρακτηριστικά, το περίπτερο του έδωσε τη δυνατότητα να ζήσει τίμια, να δημιουργήσει οικογένεια και να αποκτήσει παιδιά και εγγόνια, και αν ξεκινούσε από την αρχή, θα έκανε ακριβώς το ίδιο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου