Ανάμεσα στη χορεία των Νεομαρτύρων της Εκκλησίας μας υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι χαρακτηρίζονται: «εξ Αγαρηνών». Πρόκειται για πολλούς Τούρκους μουσουλμάνους, οι οποίοι, κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, ασπάσθηκαν τον Χριστιανισμό και αξιώθηκαν του στεφάνου του μαρτυρίου.

Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος νεομάρτυρας Ιωάννης ο εξ Αγαρηνών, ο Βραχωρίτης, Τούρκος στην καταγωγή, γιος του φημισμένου Σεΐχη της Κόνιτσας και δερβίσης, δηλαδή θρησκευτικός αρχηγός και δάσκαλος της περιοχής. Γεννήθηκε περί το 1780 στην Κόνιτσα και ονομαζόταν Χασάν. Ο πλούσιος και ευγενής πατέρας του φρόντισε να του εμπεδώσει τις αρχές του Ισλάμ και να σπουδάσει κοντά σε ξακουσμένους ιεροδιδασκάλους του Ισλάμ.

Κατόπιν τον έστειλε στα Γιάννενα, όπου σε ηλικία είκοσι ετών έγινε και αυτός δερβίσης. Ο Αλή Πασάς εκτίμησε τα χαρίσματά του και τις ικανότητές του και τον έστειλε στον διοικητή της Αιτωλοακαρνανίας Γιουσούφ Αράπη, να υπηρετήσει στην αυλή του, στο Βραχώρι (σημερινό Αγρίνιο), ως δερβίσης. Εκείνος τον δέχτηκε με χαρά, διότι ήταν και φίλος του πατέρα του, αναθέτοντάς του τη θρησκευτική επιστασία της περιοχής, διδάσκοντας το Κοράνιο και στηρίζοντας τους μουσουλμάνους.

Αλλά ο νεαρός δερβίσης Χασάν ήταν άνθρωπος καλής θελήσεως. Διέθετε αγαθή ψυχή και έδειχνε συμπόνια για όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως καταγωγής και θρησκείας. Μάτωνε η ψυχή του βλέποντας τα δεινά των υποδούλων Χριστιανών, ενοχλούμενος για τις θηριωδίες των ομοφύλων του. Δε μπορούσε να δικαιολογήσει τη διδασκαλία του Κορανίου για τους αλλοθρήσκους, οι οποίοι θεωρούνταν άξιοι τιμωριών και εξοντώσεως.

✨ Η Θεία Συνάντηση & η Μεταστροφή

Μια απρόσμενη συνάντηση και ένας σύντομος διάλογος με έναν σεβάσμιο ορθόδοξο ιερέα, έξω από τον ναό του Αγίου Δημητρίου Αγρινίου, άλλαξε ριζικά τη ζωή του. Για πρώτη φορά άκουσε για την αγάπη του Θεού, της οποίας είναι αποδέκτες όλοι οι άνθρωποι χωρίς διακρίσεις, διαπιστώνοντας με έκπληξη ότι ο ραγιάς ιερέας δεν τον μισούσε!

Μετά από αυτό, κάτι άλλαξε ανεπαίσθητα αλλά καταλυτικά μέσα του. Κάποια ανεξήγητη δύναμη οδηγούσε συχνά τα βήματά του στον περίβολο του ναού. Ήταν Μεγάλη Τεσσαρακοστή, όταν αποφάσισε κάποιο βράδυ να μπει στο φτωχικό σπίτι του ιερέα για να μάθει ό,τι του απέκρυψαν οι δάσκαλοί του για τη χριστιανική πίστη.

Ακολούθως, τα βράδια της Μεγάλης Εβδομάδος παρακολουθούσε κρυφά από κάποιο παράθυρο τις Ιερές Ακολουθίες. Η θέα του Εσταυρωμένου, το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, τον συντάραξε, παίρνοντας τη μεγάλη απόφαση να αρνηθεί το Ισλάμ και να ασπασθεί τον Χριστιανισμό.

Ζήτησε από τον ιερέα να τον βαπτίσει, αλλά εκείνος, φοβούμενος γενική σφαγή των κατοίκων, τον συμβούλεψε να πάει αλλού να βαπτισθεί. Κατέφυγε λοιπόν στη βενετοκρατούμενη Ιθάκη, όπου κατηχήθηκε, βαπτίστηκε και έλαβε το όνομα Ιωάννης.

Δεν γύρισε πλέον στο Αγρίνιο, αλλά εγκαταστάθηκε στην περιοχή του Ξηρομέρου, στο χωριό Φυτείες, όπου νυμφεύτηκε μια ευσεβή νέα και προσλήφθηκε από τον κτηματία Πάνο Γαλάνη ως αγροφύλακας. Τον περισσότερο χρόνο τον περνούσε στην ύπαιθρο κρυμμένος, για να μην προδοθεί στους Τούρκους, δοξολογώντας ασίγαστα τον Χριστό, που τον αξίωσε να αναγεννηθεί και να γίνει πιστός του.

Μια απόμακρη σπηλιά την είχε μεταβάλλει σε ναό, όπου προσευχόταν με αστείρευτα δάκρυα ευγνωμοσύνης προς τον Θεό. Στο χωριό έμπαινε κρυφά μόνο για να λειτουργηθεί και να κοινωνήσει των Αχράντων Μυστηρίων.

🛡️ Η Σύλληψη, τα Βασανιστήρια & η Ομολογία

Αναζητούμενος από τις τουρκικές αρχές, αναγνωρίστηκε από κάποιον νερολόγο και καταγγέλθηκε στον Σουλεϊμάν Μπέη. Οδηγήθηκε στον Μουσελίμη του Βραχωρίου Ελμάς, όπου με γαλήνια διάθεση απάντησε: «Άδικα κουράζεστε, διότι βρήκα την Αλήθεια που χρόνια έψαχνα και η οποία θα μου χαρίσει την αιώνια ζωή».

Ακούγοντας αυτά τα λόγια ο φανατικός Μουσελίμης έγινε θηρίο από το θυμό του, θεωρώντας τα μεγάλη προσβολή. Διέταξε να τον κλείσουν στο μπουντρούμι, αφού τον βασανίσουν χωρίς λύπηση, ελπίζοντας ότι έτσι θα μεταπειθόταν.

Τον άρπαξαν οι στρατιώτες, φορώντας του βαριά αλυσίδα στο λαιμό και δένοντάς του τα πόδια σε βαρύ ξύλο. Τον ραβδίζανε ανελέητα, τον κλωτσούσαν και τον περιγελούσαν. Ο Ιωάννης υπόμεινε με υπεράνθρωπη καρτερία το μαρτύριο για μέρες, δεν φώναζε, δεν διαμαρτύρονταν, παρά μόνο προσευχόταν: «Θεέ μου βοήθησέ με!»

Ο θηριώδης Μουσελίμης, αφού είδε ότι δεν έφερναν αποτέλεσμα τα βασανιστήρια, αποφάσισε να τον θανατώσει. Διέταξε να τον μεταφέρουν στον περίβολο του ναού του Αγίου Δημητρίου. Εκεί, κάτω από τον θεόρατο πλάτανο, ο οποίος σώζεται μέχρι σήμερα, τον αποκεφάλισαν, αρνούμενοι να του επιτρέψουν να κάμει το σημείο του σταυρού. Ήταν 23 Σεπτεμβρίου του 1814.

Απαγόρευσαν δε να ταφεί το λείψανό του, ρίχνοντάς το σε παρακείμενο βούρκο για να το φάνε τα σκυλιά. Κάποιοι όμως τολμηροί Χριστιανοί ζήτησαν και πήραν την άδεια ταφής του σε κοντινό χωράφι. Λίγο καιρό μετά μετέφεραν τα τίμια λείψανά του, με κίνδυνο, στην ιστορική Ιερά Μονή Προυσού, όπου τα εντοίχισαν στο ναό. Βρέθηκαν το 1974 να ευωδιάζουν, επιτελώντας πολλά θαύματα.

🕊️ Θεολογικό Μήνυμα & Σημασία του Μαρτυρίου

Ο ένδοξος άγιος Νεομάρτυς Ιωάννης, με τη στροφή του στην Ορθοδοξία και με το ηρωικό του μαρτύριο, αποτελεί τον πλέον ισχυρό κόλαφο σε όσους ισχυρίζονται ότι η Ορθοδοξία μας δεν έχει το προνόμιο της αποκλειστικότητας στη σωτηρία. Αν το Ισλάμ προσέφερε σωτηρία, προς τι η στροφή του αγίου Ιωάννη και ο μαρτυρικός του θάνατος; Εκείνος, όπως και οι χιλιάδες άλλοι Νεομάρτυρες, ήταν πεπεισμένος ότι η μόνη αληθινή πίστη είναι η Ορθοδοξία, η οποία προσφέρει την εν Χριστώ σωτηρία.