Αμφιλοχία: Από την οικονομία της διέλευσης σε μια οικονομία παραγωγής και προορισμού
Η Αμφιλοχία είναι ένας τόπος με ισχυρά συγκριτικά πλεονεκτήματα, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν ακόμη περισσότερο μέσα από τη συνεργασία της πολιτείας με την αυτοδιοίκηση και τις παραγωγικές δυνάμεις.
Διαθέτει προνομιακή γεωγραφική θέση, παραλιακό μέτωπο στον Αμβρακικό, σημαντική αγροτοκτηνοτροφική παράδοση, ιδιαίτερο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, καθώς και νέες οδικές και ενεργειακές υποδομές.
Αυτά, όμως, δεν αρκούν από μόνα τους.
Η ανάπτυξη δεν προκύπτει αυτόματα επειδή ένας σύγχρονος αυτοκινητόδρομος περνά κοντά σε μια περιοχή ή επειδή υλοποιείται μια μεγάλη επένδυση.
Προκύπτει όταν οι υποδομές συνδέονται με την τοπική παραγωγή, δημιουργούν σταθερές θέσεις εργασίας, στηρίζουν τις μικρές επιχειρήσεις και βελτιώνουν έμπρακτα τη ζωή των κατοίκων.
Η δημογραφική πραγματικότητα επιβάλλει να ενισχύσουμε και να συντονίσουμε ακόμη περισσότερο τον αναπτυξιακό σχεδιασμό της περιοχής.
- 📊 Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο μόνιμος πληθυσμός του Δήμου Αμφιλοχίας μειώθηκε από 17.056 κατοίκους το 2011 σε 14.979 το 2021.
- ⚠️ Πρόκειται για απώλεια μεγαλύτερη του 12% μέσα σε μία δεκαετία.
Αυτό είναι το ουσιαστικό αναπτυξιακό στοίχημα: να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε περισσότεροι άνθρωποι να μπορούν να εργάζονται, να επιχειρούν, να δημιουργούν οικογένεια και να παραμένουν στον τόπο τους.
🛣️ Από την υποχρεωτική διέλευση στη συνειδητή επιλογή
Για πολλές δεκαετίες, το μεγαλύτερο μέρος της κίνησης προς την Άρτα και τα Ιωάννινα, αλλά και προς το Άκτιο, την Πρέβεζα και τη Λευκάδα, περνούσε υποχρεωτικά μέσα από την Αμφιλοχία.
Αυτή η πραγματικότητα είχε σημαντικές αρνητικές συνέπειες. Η πόλη δεχόταν έντονη κυκλοφορία, βαρέα οχήματα, θόρυβο, καυσαέρια και μεγάλη επιβάρυνση, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.
Η Ιόνια Οδός, η παράκαμψη της Αμφιλοχίας και ο άξονας Άκτιο–Αμβρακία μετέφεραν το μεγαλύτερο μέρος αυτής της κυκλοφορίας έξω από τον αστικό ιστό.
Η εξέλιξη αυτή έχει δύο όψεις:
Από τη μία πλευρά, η πόλη απέκτησε λιγότερη κυκλοφοριακή συμφόρηση, μεγαλύτερη οδική ασφάλεια και καλύτερες συνθήκες για τους κατοίκους, τους πεζούς και τις επιχειρήσεις της παραλιακής ζώνης. Δημιουργήθηκαν, παράλληλα, καλύτερες προϋποθέσεις για την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου και της καθημερινότητας.
Από την άλλη, περιορίστηκαν οι αυθόρμητες στάσεις των οδηγών που παλαιότερα περνούσαν αναγκαστικά από την πόλη. Η εστίαση, τα πρατήρια καυσίμων και το τοπικό εμπόριο δεν μπορούν πλέον να στηρίζονται στον ίδιο βαθμό στην οικονομία της διερχόμενης κυκλοφορίας.
Δεν υπάρχουν επαρκή δημόσια δεδομένα για να αποτιμηθεί με ακρίβεια η επίδραση στην επισκεψιμότητα και στον συνολικό τζίρο. Είναι, όμως, εύλογο ότι περιορίστηκε μέρος της αυθόρμητης κατανάλωσης που δημιουργούσε η υποχρεωτική διέλευση.
Η απάντηση δεν είναι η νοσταλγία για την εποχή της κυκλοφοριακής επιβάρυνσης. Είναι η μετάβαση από την οικονομία της διέλευσης στην οικονομία του προορισμού.
Η Αμφιλοχία πρέπει να δίνει στον ταξιδιώτη έναν σαφή λόγο για να εξέλθει από τον αυτοκινητόδρομο: ένα ελκυστικό παραλιακό μέτωπο, εύκολη πρόσβαση και στάθμευση, ποιοτική εστίαση, τοπικά προϊόντα, πολιτιστικές διαδρομές, δραστηριότητες στη φύση και σαφή πληροφόρηση για όσα μπορεί να γνωρίσει στην πόλη και στην ευρύτερη περιοχή.
Οι νέοι δρόμοι δεν πρέπει να μετατρέψουν την Αμφιλοχία σε μια αθέατη πόλη δίπλα στον αυτοκινητόδρομο. Μπορούν να την καταστήσουν έναν ευκολότερα προσβάσιμο προορισμό, αρκεί η πρόσβαση να συνοδεύεται από ταυτότητα, ποιότητα και συνέπεια.
🌊 Πύλη προς τον Αμβρακικό και τον Βάλτο
Η Αμφιλοχία μπορεί να αποτελέσει λειτουργική πύλη προς τον Αμβρακικό, το Μενίδι, τον Βάλτο.
Όχι μέσα από ένα μοντέλο μαζικού τουρισμού, που δεν ταιριάζει στη φυσιογνωμία της περιοχής, αλλά μέσα από ένα μοντέλο ήπιας, ποιοτικής και πολυθεματικής επισκεψιμότητας.
Χρειάζεται ένα ενιαίο δίκτυο εμπειριών που θα συνδέει το παραλιακό μέτωπο, τη γαστρονομία, τα τοπικά προϊόντα, την ιστορία, τους αρχαιολογικούς χώρους, το Μενίδι, τον Βάλτο και τις φυσιολατρικές, περιπατητικές και θρησκευτικές διαδρομές.
Η αρχαία Λιμναία και το αρχαίο θέατρο του Αμφιλοχικού Άργους αποτελούν σημαντικά στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς. Η περαιτέρω ανάδειξή τους προϋποθέτει συντονισμένη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού με το Δήμο, και τους αρμόδιους φορείς για την προσβασιμότητα, τη σήμανση, την ψηφιακή πληροφόρηση και τη σύνδεσή τους με μια ολοκληρωμένη πολιτιστική διαδρομή.
Η ιστορική κληρονομιά της περιοχής μπορεί να παρουσιαστεί ακόμη πιο οργανωμένα, σύγχρονα και ελκυστικά στους κατοίκους και στους επισκέπτες.
🏖️ Το παραλιακό μέτωπο ως αναπτυξιακό κεφάλαιο
Είναι αναγκαία μια ολοκληρωμένη στρατηγική από την πολιτεία για την λειτουργική οργάνωση των λιμενικών, επαγγελματικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων, ώστε οι διαφορετικές χρήσεις να συνυπάρχουν αρμονικά.
Ένα παραλιακό μέτωπο καθαρό, λειτουργικό και φιλόξενο δεν εξυπηρετεί μόνο τους επισκέπτες. Βελτιώνει πρωτίστως την ποιότητα ζωής των κατοίκων και ενισχύει την αξία της τοπικής αγοράς.
Η ανάπτυξη αυτή πρέπει να σέβεται απολύτως τον ιδιαίτερο περιβαλλοντικό χαρακτήρα της περιοχής. Τμήματα του Αμβρακικού Κόλπου εντάσσονται στο δίκτυο Natura 2000, ενώ ο Αμβρακικός αποτελεί Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων.
Η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι αντίπαλος της ανάπτυξης. Είναι προϋπόθεση ώστε η ανάπτυξη να έχει διάρκεια, ποιότητα και πραγματική αξία.
🌱 Από την παραγωγή στην τοπική υπεραξία
Η Αμφιλοχία διαθέτει ισχυρή αγροτοκτηνοτροφική παράδοση και δραστηριότητα στη γεωργία, την κτηνοτροφία και τη μεταποίηση.
Η Αγροτική Έκθεση του Δήμου, με τη συμμετοχή παραγωγών και επιχειρήσεων του γεωργικού, κτηνοτροφικού και μεταποιητικού κλάδου, αποδεικνύει ότι υπάρχει ήδη μια σημαντική βάση συνεργασίας και εξωστρέφειας, πάνω στην οποία μπορούν να οικοδομηθούν τα επόμενα βήματα.
Το βασικό πρόβλημα παραμένει κοινό για μεγάλο μέρος της ελληνικής περιφέρειας: παράγουμε, αλλά δεν κρατάμε πάντα στον τόπο μας το μεγαλύτερο μέρος της αξίας που δημιουργείται.
Η απάντηση βρίσκεται στην ποιότητα, την τυποποίηση, την πιστοποίηση, τη συνεργασία και την πρόσβαση στις αγορές.
Χρειάζονται συνεργασίες παραγωγών για κοινή προβολή και οργανωμένη διάθεση προϊόντων, εκσυγχρονισμός των μεταποιητικών μονάδων με πλήρη περιβαλλοντική συμμόρφωση, σύνδεση της παραγωγής με την εστίαση, τον τουρισμό και τις ψηφιακές πωλήσεις, καθώς και τεχνική υποστήριξη των μικρών επιχειρήσεων για την αξιοποίηση χρηματοδοτικών προγραμμάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, μια πρόταση θα ήταν ένα τοπικό αγροτοδιατροφικό σύμφωνο μεταξύ Δήμου, παραγωγών, συνεταιρισμών, επιχειρήσεων, επιμελητηρίων και επιστημονικών φορέων το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως πρακτικό εργαλείο συνεργασίας, με σαφείς στόχους, χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
⚡ Η ενεργειακή επένδυση και το τοπικό αποτύπωμα
Στην περιοχή αναπτύσσεται το μεγάλο έργο αντλησιοταμίευσης της Αμφιλοχίας. Πρόκειται για υποδομή εθνικής σημασίας, η οποία εντάσσει την περιοχή στον χάρτη της αποθήκευσης ενέργειας και της πράσινης μετάβασης.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι να διασφαλιστεί ότι η επένδυση θα αφήσει ένα διαρκές και μετρήσιμο αποτύπωμα στην τοπική οικονομία και κοινωνία.
Για τον σκοπό αυτό απαιτείται συντονισμένη συνεργασία της αυτοδιοίκησης, της πολιτείας, του επενδυτή και των τοπικών φορέων.
Οι βασικές προτεραιότητες είναι σαφείς: κατάρτιση νέων τεχνικών και μηχανικών, μόνιμες θέσεις λειτουργίας και συντήρησης, συνεργασίες με τοπικές επιχειρήσεις, ανταποδοτικές παρεμβάσεις στις κοινότητες, ενεργειακές κοινότητες για νοικοκυριά και παραγωγούς, καθώς και ένα κέντρο ενημέρωσης και εκπαίδευσης για την αποθήκευση ενέργειας και την πράσινη μετάβαση.
Η ενεργειακή ανάπτυξη δεν μπορεί να μετριέται μόνο σε εγκατεστημένα μεγαβάτ. Πρέπει να μετριέται και σε θέσεις εργασίας, νέες δεξιότητες, χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και συγκεκριμένο όφελος για την τοπική κοινωνία.
🏡 Ανάπτυξη σημαίνει ισχυρές κοινότητες
Ο Δήμος περιλαμβάνει ορεινούς, ημιορεινούς και παραλιακούς οικισμούς. Η ανάπτυξη του τόπου θα κριθεί και από το κατά πόσο οι κάτοικοι του Ινάχου, του Μενιδίου και των κοινοτήτων θα έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστες ψηφιακές συνδέσεις, ασφαλές οδικό δίκτυο, πρωτοβάθμια υγειονομική φροντίδα, μεταφορικές λύσεις και υπηρεσίες για τις οικογένειες και τους ηλικιωμένους.
Η περιφερειακή ανάπτυξη απαιτεί την παρουσία του κράτους και την ενίσχυση των βασικών δημόσιων υπηρεσιών στις απομακρυσμένες κοινότητες.
Η κοινωνική συνοχή, η ισότιμη πρόσβαση και η ποιότητα ζωής δεν είναι δευτερεύοντα ζητήματα. Είναι μέρος της αναπτυξιακής πολιτικής.
🚀 Να μετατρέψουμε τα πλεονεκτήματα σε προοπτική
Η Αμφιλοχία δεν ξεκινά από το μηδέν.
Διαθέτει φυσικούς πόρους, παραγωγική παράδοση, ανθρώπους με γνώση και εμπειρία, καλύτερη οδική πρόσβαση, πολιτιστικό απόθεμα και μια μεγάλη ενεργειακή επένδυση.
Το επόμενο βήμα είναι η ακόμη στενότερη σύνδεση αυτών των πλεονεκτημάτων σε ένα ενιαίο και συνεκτικό αναπτυξιακό πλαίσιο.
Ένα πλαίσιο που δεν θα επιδιώκει την ανάπτυξη των αριθμών χωρίς την ανάπτυξη των ανθρώπων.
Που θα προστατεύει τον Αμβρακικό και ταυτόχρονα θα δημιουργεί εισόδημα.
Που θα στηρίζει την παραγωγή, αλλά και τις υπηρεσίες που χρειάζεται μια σύγχρονη οικογένεια για να παραμείνει στον τόπο της.
Η Αμφιλοχία δεν χρειάζεται να επιστρέψει στην εποχή κατά την οποία όλοι περνούσαν υποχρεωτικά μέσα από την πόλη.
Χρειάζεται να περάσει στη νέα εποχή, στην οποία περισσότεροι θα την επιλέγουν συνειδητά.
Να γίνει ένας τόπος στον οποίο αξίζει να σταματήσεις, να γνωρίσεις, να επενδύσεις, να εργαστείς και να ζήσεις.
Αυτό είναι το στοίχημα. Και μπορεί να κερδηθεί μόνο με γνώση, συνεργασία και σχέδιο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου