Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026

Πρωτεΐνες, διατροφή και αυτοάνοσα: Πόσο επηρεάζουν τη φλεγμονή και την ποιότητα ζωής;

GR / EN Light / Dark
Πρωτεΐνη και αυτοάνοσα νοσήματα
Pic: keramidi-valtou.gr

Τα αυτοάνοσα νοσήματα αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης ιατρικής.

Παθήσεις όπως η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος, η Ψωριασική Αρθρίτιδα και το Σκληρόδερμα εμφανίζουν ολοένα αυξανόμενη συχνότητα παγκοσμίως.

«Παρότι η γενετική προδιάθεση παίζει σημαντικό ρόλο, είναι πλέον σαφές ότι ο τρόπος ζωής και κυρίως η διατροφή επηρεάζουν σημαντικά τη φλεγμονή, την πορεία και τις εξάρσεις των αυτοάνοσων νοσημάτων», επισημαίνει η κ. Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Διευθύντρια Κλινικής Αυτοάνοσων Ρευματικών Νοσημάτων Μetropolitan General.


Ανάμεσα στα σημαντικότερα διατροφικά στοιχεία βρίσκονται οι πρωτεΐνες. Δεν αποτελούν απλώς «δομικά υλικά» του οργανισμού, αλλά συμμετέχουν ενεργά στη λειτουργία του ανοσοποιητικού, στην αποκατάσταση των ιστών, στη μυϊκή υγεία και στη ρύθμιση της φλεγμονής.

Για τους ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα, η σωστή πρόσληψη πρωτεΐνης αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Οι πρωτεΐνες αποτελούνται από αμινοξέα, απαραίτητα για τη δημιουργία αντισωμάτων, ενζύμων και κυττάρων του ανοσοποιητικού. Όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε χρόνια φλεγμονώδη κατάσταση, οι ανάγκες του σώματος αυξάνονται σημαντικά.

Πώς επηρεάζει η χρόνια φλεγμονή τον οργανισμό
› Απώλεια μυϊκής μάζας
› Εύκολη κόπωση και μειωμένη φυσική αντοχή
› Καθυστερημένη αποκατάσταση ιστών
› Αυξημένος κίνδυνος σαρκοπενίας, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες

Σε αυτό το πλαίσιο, η ποιοτική πρωτεΐνη παίζει καθοριστικό ρόλο. Η επαρκής πρόσληψη βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας, στην καλύτερη λειτουργία του μεταβολισμού και στη συνολική άμυνα του οργανισμού.


Δεν έχουν όλες οι πρωτεΐνες την ίδια βιολογική αξία. Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή βασιζόταν στην ισορροπία και την ποιότητα των τροφών, όχι στις υπερβολές.

Οι καλύτερες πηγές πρωτεΐνης
· Λιπαρά ψάρια (σαρδέλες, σολομός) — πλούσια σε αντιφλεγμονώδη ω-3
· Αυγά και γιαούρτι / παραδοσιακά γαλακτοκομικά
· Όσπρια και ξηροί καρποί
· Άπαχο κρέας και θαλασσινά

Αντίθετα, η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων τροφών, αλλαντικών και fast food συνδέεται με αυξημένη φλεγμονή και επιδείνωση μεταβολικών διαταραχών που συχνά συνοδεύουν τα αυτοάνοσα νοσήματα.


«Τελικά, η σχέση ανάμεσα στις πρωτεΐνες, τη διατροφή και τα αυτοάνοσα νοσήματα δεν είναι θέμα μόδας ή διατροφικών τάσεων. Είναι θέμα βιολογίας, ισορροπίας και καθημερινών επιλογών που μπορούν πραγματικά να επηρεάσουν την ποιότητα ζωής.» — Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Metropolitan General

Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα στρέφει ολοένα περισσότερο την προσοχή της στο μικροβίωμα του εντέρου. Το έντερο δεν είναι απλώς όργανο πέψης — αποτελεί βασικό «κέντρο εκπαίδευσης» του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η κακή διατροφή, η υπερβολική ζάχαρη, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και η έλλειψη φυτικών ινών μπορούν να διαταράξουν τη φυσιολογική χλωρίδα του εντέρου, συμβάλλοντας ενδεχομένως σε αυξημένη φλεγμονή και ανοσολογική απορρύθμιση. Οι πρωτεΐνες αποδίδουν τα μέγιστα όταν συνδυάζονται με λαχανικά, φρούτα, φυτικές ίνες, ελαιόλαδο και τρόφιμα φυσικής ζύμωσης.

Σε ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα απαιτείται εξατομίκευση. Σε περιπτώσεις νεφρικής συμμετοχής — όπως μπορεί να συμβεί στον Λύκο — η ανεξέλεγκτη πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να επιβαρύνει τη νεφρική λειτουργία. Η σωστή προσέγγιση δεν είναι οι ακρότητες αλλά η ισορροπία. Αυτό ήταν πάντοτε το ισχυρό σημείο της παραδοσιακής μεσογειακής διατροφής: απλές τροφές, φυσικά υλικά και μέτρο.

Η διατροφή από μόνη της δεν θεραπεύει τα αυτοάνοσα νοσήματα. Μπορεί όμως να αποτελέσει ισχυρό σύμμαχο δίπλα στη σωστή ιατρική παρακολούθηση, τη φυσική δραστηριότητα, τον επαρκή ύπνο και τη διαχείριση του στρες. Η καθημερινή επιλογή ποιοτικής τροφής δεν είναι μία προσωρινή δίαιτα — είναι μακροχρόνια επένδυση στην υγεία.

Autoimmune diseases represent one of the greatest challenges in modern medicine.

Conditions such as Rheumatoid Arthritis, Systemic Lupus Erythematosus, Psoriatic Arthritis and Scleroderma are becoming increasingly prevalent worldwide.

"Although genetic predisposition plays an important role, it is now clear that lifestyle — and especially diet — significantly influences inflammation, disease progression and flare-ups in autoimmune conditions," notes Dr. Eleni Komninου, Rheumatologist and Director of the Autoimmune Rheumatic Diseases Clinic at Metropolitan General.


Among the most important nutritional factors are proteins. They are not merely "building blocks" of the body — they actively participate in immune function, tissue repair, muscle health and inflammation regulation.

For patients with autoimmune diseases, adequate protein intake takes on special significance. Proteins are composed of amino acids, essential for the creation of antibodies, enzymes and immune cells. When the body is in a state of chronic inflammation, its nutritional demands increase substantially.

How chronic inflammation affects the body
› Loss of muscle mass
› Fatigue and reduced physical endurance
› Delayed tissue recovery
› Increased risk of sarcopenia, especially in older age

In this context, quality protein plays a decisive role. Adequate intake helps maintain muscle mass, supports better metabolic function and strengthens the body's overall defenses.


Not all proteins share the same biological value. The traditional Mediterranean diet was built on balance and food quality, not excess.

Best protein sources
· Fatty fish (sardines, salmon) — rich in anti-inflammatory omega-3
· Eggs and yogurt / traditional dairy products
· Legumes and nuts
· Lean meat and seafood

Conversely, excessive consumption of processed foods, cured meats and fast food is linked to increased inflammation and worsening of the metabolic disorders that often accompany autoimmune diseases.


"Ultimately, the relationship between proteins, diet and autoimmune diseases is not a matter of trends or fads. It is a matter of biology, balance and daily choices that can genuinely affect quality of life." — Eleni Komninou, Rheumatologist, Metropolitan General

In recent years, the scientific community has increasingly turned its attention to the gut microbiome. The gut is not merely a digestive organ — it is a central "training ground" for the immune system.

Poor diet, excess sugar, ultra-processed foods and lack of dietary fibre can disrupt the natural gut flora, potentially contributing to increased inflammation and immune dysregulation. Proteins deliver their greatest benefits when combined with vegetables, fruits, fibre, olive oil and naturally fermented foods.

For autoimmune patients, personalisation is essential. In cases involving kidney complications — as may occur in Lupus — uncontrolled protein intake can burden renal function. The right approach is not extremes but balance. This has always been the great strength of the traditional Mediterranean diet: simple foods, natural ingredients and moderation.

Diet alone does not cure autoimmune diseases. But it can be a powerful ally alongside proper medical supervision, physical activity, adequate sleep and stress management. Choosing quality food every day is not a temporary diet — it is a long-term investment in health.

ΑΜΦΙΛΟΧΙΑ — LIVE ΚΑΙΡΟΣ
Source: keramidi-valtou.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τελευταίες Αναρτήσεις

NEXT PAGE