Τα εισοδήματα στην Ελλάδα διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή. Είναι σαν να ζουν πολίτες διαφορετικών χωρών στον ίδιο τόπο: η Αττική προχωρά, ενώ η Δυτική Ελλάδα μένει πίσω.
Παίζει ρόλο το πού ζεις στην Ελλάδα; Τα εισοδήματα στις διαφορετικές περιοχές δείχνουν ότι η απάντηση είναι ξεκάθαρη: ναι.
Οι εθνικοί μέσοι όροι φτώχειας κρύβουν σημαντικές περιφερειακές διαφορές, με περιοχές όπως η Αττική να εμφανίζουν πολύ χαμηλότερα ποσοστά από τον μέσο όρο, ενώ η Δυτική Ελλάδα καταγράφει σχεδόν διπλάσια ποσοστά.Όπως αποτυπώνεται σε έρευνα του Ινστιτούτου ΕΝΑ, η ανάλυση των εισοδημάτων σε επίπεδο περιφέρειας αποκαλύπτει τις κοινωνικές ανισότητες που δεν φαίνονται όταν κοιτάμε μόνο τα εθνικά στοιχεία.
Οι μεταβολές στους εθνικούς δείκτες δεν κατανέμονται ομοιόμορφα. Ορισμένες περιοχές βελτιώνονται (Ήπειρος, Στερεά Ελλάδα, Αν. Μακεδονία και Θράκη), άλλες παραμένουν στάσιμες (Θεσσαλία, Νότιο Αιγαίο, Αττική, Ιόνια Νησιά, Κρήτη) και κάποιες επιβαρύνονται (Βόρειο Αιγαίο, Δυτική Μακεδονία, Δυτική Ελλάδα).
Στο μεγαλύτερο μέρος της Ελλάδας, εκτός Αττικής, Κρήτης, Νότιου Αιγαίου και Θεσσαλίας, παρατηρείται υπερσυγκέντρωση χαμηλών εισοδημάτων, παγιώνοντας τη φτώχεια και ενισχύοντας τον κοινωνικό αποκλεισμό. Αντίθετα, η Αττική συγκεντρώνει μεγάλο μέρος του πληθυσμού στα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα, αντανακλώντας την άνιση κατανομή επενδύσεων, θέσεων υψηλής εξειδίκευσης και πρόσβασης σε ευκαιρίες.
Η οικονομική ανάκαμψη δεν διαχέεται ισόρροπα: ακόμη και αναπτυγμένες τουριστικά ή αστικά περιοχές δεν φτάνουν τα επίπεδα της Αττικής.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι κοινωνικές ανισότητες στην Ελλάδα έχουν γεωγραφικό πρόσημο: «Το πού ζει κανείς καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το επίπεδο διαβίωσής του», σημειώνει η έρευνα.
Εισοδήματα: Είναι οι περιφερειακές ανισότητες στην Ελλάδα το μεγαλύτερο «αόρατο» κοινωνικό ρήγμα;
«Θα έλεγα ότι είναι ένα από τα πιο υποτιμημένα κοινωνικά ζητήματα» αναφέρει στο in ο συγγραφέας της έρευνας και Διδάκτορας Κοινωνικής Πολιτικής του ΔΠΘ, Χάρης Δαλτζόγλου, ο οποίος προειδοποιεί ότι «αν αυτή η τάση δεν αντιμετωπιστεί, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί μια χώρα πολλών ταχυτήτων όπου οι ευκαιρίες των πολιτών θα καθορίζονται όλο και περισσότερο από το πού ζουν».
Ο κ. Χάρης Δαλτζόγλου προσθέτει: «Πολλές φορές μένουμε αποκλειστικά στην εξέταση δεικτών σε εθνικό επίπεδο, όπως για παράδειγμα η μείωση της ανεργίας ή η μείωση του ποσοστού σχετικής φτώχειας, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη την περιφερειακή διάσταση αυτών των δεικτών. Οι εθνικοί δείκτες μπορεί να κρύβουν τις πραγματικές αποκλίσεις που υπάρχουν στον χώρο. Στην ελληνική περίπτωση αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί υπάρχει πολύ μεγάλη δημογραφική και οικονομική συγκέντρωση στην πρωτεύουσα. Αυτό σημαίνει ότι οι εθνικοί δείκτες επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στην Αττική και μπορεί να κρύβουν τις πραγματικές αποκλίσεις που υπάρχουν σε άλλες περιοχές της χώρας. Σε περιφερειακό επίπεδο διακρίνεται ότι οι αποκλίσεις μεταξύ των περιφερειών συνεχίζουν να υπάρχουν και σε αρκετές περιπτώσεις να διευρύνονται στα χρόνια μετά τις κρίσεις. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν περιφέρειες που συγκεντρώνουν περισσότερες επενδύσεις, θέσεις εργασίας και υψηλότερα εισοδήματα, ενώ άλλες περιοχές μένουν πίσω. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τις ευκαιρίες των ανθρώπων, τις επιλογές ζωής τους και τελικά τη συνοχή της κοινωνίας».
Πίνακας : Ποσοστά φτώχειας ανά περιφέρεια (2021–2024, %)
Περιφέρεια
2020
2021
2022
2023
Αττική 12,9 13,8 14,1 13,7 Βόρειο Αιγαίο 22,7 24,6 26,9 30,0 Νότιο Αιγαίο 17,5 15,8 14,7 16,0 Κρήτη 14,9 10,1 11,0 14,2 Αν. Μακεδονία, Θράκη 29,0 26,1 25,9 23,1 Κεντρική Μακεδονία 25,5 23,8 23,2 25,4 Δυτική Μακεδονία 21,5 25,4 24,9 27,4 Ήπειρος 21,1 15,8 16,1 15,1 Θεσσαλία 19,7 18,7 20,6 20,7 Ιόνια Νησιά 20,1 22,6 18,0 21,1 Δυτική Ελλάδα 28,5 26,7 26,7 30,6 Στερεά Ελλάδα 24,2 25,4 18,0 20,6 Πελοπόννησος 24,2 23,4 26,8 25,6 Εθνικό Ποσοστό 19,6 18,8 18,9 19,5
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ 2021–2024
Πίνακας : Ποσοστά φτώχειας ανά περιφέρεια (2021–2024, %)
| Περιφέρεια | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
|---|---|---|---|---|
| Αττική | 12,9 | 13,8 | 14,1 | 13,7 |
| Βόρειο Αιγαίο | 22,7 | 24,6 | 26,9 | 30,0 |
| Νότιο Αιγαίο | 17,5 | 15,8 | 14,7 | 16,0 |
| Κρήτη | 14,9 | 10,1 | 11,0 | 14,2 |
| Αν. Μακεδονία, Θράκη | 29,0 | 26,1 | 25,9 | 23,1 |
| Κεντρική Μακεδονία | 25,5 | 23,8 | 23,2 | 25,4 |
| Δυτική Μακεδονία | 21,5 | 25,4 | 24,9 | 27,4 |
| Ήπειρος | 21,1 | 15,8 | 16,1 | 15,1 |
| Θεσσαλία | 19,7 | 18,7 | 20,6 | 20,7 |
| Ιόνια Νησιά | 20,1 | 22,6 | 18,0 | 21,1 |
| Δυτική Ελλάδα | 28,5 | 26,7 | 26,7 | 30,6 |
| Στερεά Ελλάδα | 24,2 | 25,4 | 18,0 | 20,6 |
| Πελοπόννησος | 24,2 | 23,4 | 26,8 | 25,6 |
| Εθνικό Ποσοστό | 19,6 | 18,8 | 18,9 | 19,5 |
Ρεπορτάζ: Αλεξάνδρα Τάνκα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου