Τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου 1967, η Ελλάδα εισήλθε σε μια σκοτεινή περίοδο επτά ετών. Μια ομάδα αξιωματικών, με επικεφαλής τον Γεώργιο Παπαδόπουλο, τον Στυλιανό Παττακό και τον Νικόλαο Μακαρέζο, κατέλαβαν την εξουσία με τη βία, επιβάλλοντας ένα αυταρχικό καθεστώς που κατέλυσε κάθε δημοκρατικό θεσμό.
Η χώρα βρισκόταν σε τροχιά εκλογών, οι οποίες είχαν οριστεί για τις 28 Μαΐου του ίδιου έτους. Από τις αρχές Απριλίου, την διακυβέρνηση είχε η ΕΡΕ υπό τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, με τη στήριξη του Παλατιού και της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Μια χαρακτηριστική στιγμή της εποχής, λίγες μέρες πριν το πραξικόπημα, ήταν η επεισοδιακή συναυλία των Rolling Stones στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, η οποία διεκόπη βίαια από την αστυνομία.
Η πολιτική ζωή σημαδευόταν από την ένταση που είχε προκαλέσει η «Αποστασία» του 1965 και η ρήξη του Γεωργίου Παπανδρέου με τον Βασιλιά Κωνσταντίνο. Η κοινή γνώμη προεξοφλούσε νίκη της Ένωσης Κέντρου, ελπίζοντας σε ομαλοποίηση.
Ωστόσο:
Η Δεξιά πτέρυγα φοβόταν την άνοδο της Αριστεράς και την επιρροή του Ανδρέα Παπανδρέου.
Το Παλάτι και οι Στρατηγοί σχεδίαζαν μια ελεγχόμενη συνταγματική εκτροπή.
Η «Χούντα των Συνταγματαρχών» πρόλαβε τους πάντες, επικαλούμενη έναν ανύπαρκτο «κομμουνιστικό κίνδυνο», παρά τη σημαντική μείωση των ποσοστών της ΕΔΑ.
Η Εκδήλωση του Κινήματος
Ενώ η πολιτική ηγεσία κοιμόταν, οι συνωμότες εφάρμοσαν το νατοϊκό σχέδιο «Προμηθεύς». Με τη βοήθεια μονάδων τεθωρακισμένων και της ΕΣΑ (υπό τον Δημήτρη Ιωαννίδη), κατέλαβαν κομβικά σημεία της Αθήνας (Βουλή, τηλεπικοινωνίες, ανάκτορα) και συνέλαβαν τους πολιτικούς αρχηγούς.
Ο Γεώργιος Ράλλης, τότε Υπουργός Δημόσιας Τάξης, επιχείρησε ανεπιτυχώς να κινητοποιήσει δυνάμεις στη Θεσσαλονίκη, αλλά οι επικοινωνίες είχαν ήδη κοπεί. Μέχρι το πρωί, οι Έλληνες ξύπνησαν με εμβατήρια στο ραδιόφωνο και το διαβόητο «Αποφασίζομεν και Διατάζομεν», που καταργούσε τις ατομικές ελευθερίες.
Η Στάση των Ξένων Δυνάμεων και του Παλατιού
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίστηκαν αιφνιδιασμένες από την ταυτότητα των πραξικοπηματιών, αν και το κλίμα του Ψυχρού Πολέμου ευνοούσε τέτοιες εξελίξεις. Ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος, μετά από αρχικές δισταγμούς, δέχτηκε να ορκίσει την κυβέρνηση των δικτατόρων με πρωθυπουργό τον Κωνσταντίνο Κόλλια, μια κίνηση που νομιμοποίησε το καθεστώς.
Τα Επτά Χρόνια στο «Γύψο»
Η δικτατορία συνοδεύτηκε από:
- Διώξεις και Βασανιστήρια: Χιλιάδες πολίτες εξορίστηκαν ή φυλακίστηκαν, με πρώτα θύματα τον Παναγιώτη Ελή και τη Μαρία Καλαυρά.
- Λογοκρισία: Πλήρης έλεγχος στον τύπο και την έκφραση.
- Εθνική Τραγωδία: Το καθεστώς κατέρρευσε τελικά τον Ιούλιο του 1974, αφού προκάλεσε την καταστροφή στην Κύπρο μέσω του πραξικοπήματος κατά του Μακαρίου και της επακόλουθης τουρκικής εισβολής.
Το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου παραμένει μια από τις πιο μελανές σελίδες της σύγχρονης Ελλάδας, υπενθυμίζοντας το κόστος της απώλειας της δημοκρατικής νομιμότητας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου