Του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού
Καθίσταται εναργές ότι το δημογραφικό πρόβλημα, ιδιαιτέρως κατά την τελευταία πενταετία, έχει αναχθεί σε πρώτιστη προτεραιότητα της Πολιτείας.
Το πλέον αξιοσημείωτο, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι η κοινωνία στο σύνολό της —όπως τεκμαίρεται και από τις σχετικές δημοσκοπήσεις— έχει πλέον συνειδητοποιήσει ότι το ζήτημα αυτό δεν άπτεται μόνον της ιστορικής συνεχείας του Γένους μας, αλλά συνδέεται άρρηκτα με ένα ευρύ φάσμα οικονομικών και κοινωνικών παραμέτρων, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα όλων μας. Ασφαλώς, το εν λόγω πρόβλημα είχε αρχίσει να εκδηλώνει τα πρώτα ανησυχητικά του συμπτώματα ήδη από τεσσαρακονταετίας. Εντούτοις, παρέμενε χαμηλά στην ιεράρχηση των εκάστοτε κυβερνήσεων, ενώ για την ευρύτερη κοινωνία αποτελούσε ζήτημα δευτερεύουσας σημασίας, συγκριτικά με τα κοινωνικοπολιτικά θέματα που κυριάρχησαν στη δημόσια σφαίρα από τη Μεταπολίτευση και εξής. Ακόμη και όταν, στα μέσα της δεκαετίας του ’90, ο Υπουργός κ. Μανώλης Δρεττάκης συνέταξε εμπεριστατωμένη μελέτη στο πλαίσιο αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής —καταδεικνύοντας ότι οδηγούμαστε με μαθηματική ακρίβεια σε μη αναστρέψιμα αποτελέσματα— το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας παρέμενε εν πολλοίς αδιάφορο, ενώ η Πολιτεία μετέθετε τη λήψη των αναγκαίων μέτρων σε ένα αόριστο μέλλον. Επί των ημερών μας, το ζήτημα έχει οξυνθεί σημαντικά, αναδεικνύοντας την πολυσύνθετη φύση του, καθώς σε αυτό διασταυρώνονται παράμετροι κοινωνικής, οικονομικής, ψυχολογικής, αλλά πρωτίστως πνευματικής φύσεως. Καταρχάς, οφείλουμε να συνεκτιμήσουμε δύο θεμελιώδη δεδομένα: το πρώτο συνίσταται στο ότι το δημογραφικό πρόβλημα δεν εντοπίζεται αποκλειστικά στην ελληνική κοινωνία, αλλά ταλανίζει ολόκληρο τον δυτικό κόσμο και κατεξοχήν την Ευρώπη. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της νοτίου Ιταλίας, όπου ορεινοί και αγροτικοί οικισμοί ερημώνονται με ραγδαίους ρυθμούς. Το δεύτερο δεδομένο αφορά στην άμεση συνάρτηση του δημογραφικού με τη ριζική ανατροπή συμπεριφορών και προτεραιοτήτων, ιδιαιτέρως μεταξύ των νεοτέρων γενεών. Πρόκειται για μεταβολές που κλονίζουν με πρωτόγνωρη σφοδρότητα τις πατροπαράδοτες κοινωνικές και οικογενειακές δομές, καθώς και τους προσωπικούς και συλλογικούς στόχους. Αρκεί μια αναδρομή στον παλαιό ελληνικό κινηματογράφο για να διαπιστώσει κανείς την πλήρη ανατροπή των σχεδιασμών του μέσου Έλληνα αναφορικά με τον οικογενειακό και επαγγελματικό του βίο.
1. Κοινωνικά Αίτια του προβλήματος
Η διαφοροποίηση αυτή ερμηνεύεται, αναμφίβολα, από προφανή αίτια. Οι μεταβαλλόμενες κοινωνικές συνθήκες, οι εργασιακές σχέσεις, τα κυρίαρχα καταναλωτικά πρότυπα και, βεβαίως, η ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη —με τις απρόβλεπτες ανατροπές που επιφέρει καθημερινά η Τεχνητή Νοημοσύνη— επιτείνουν το αίσθημα της ανασφάλειας και της αβεβαιότητας. Παράλληλα, οι διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας περιθωριοποιούν τις παραμέτρους της οικογενειακής ζωής. Ο σχεδιασμός για τη δημιουργία εστίας καταπνίγεται από τις σκληρές συνθήκες της οικονομικής επιβιώσεως, αλλά και από τις προτεραιότητες ενός εκπαιδευτικού συστήματος, το οποίο είναι πλήρως προσαρμοσμένο στις απάνθρωπες επιταγές ενός οικονομικού μοντέλου που υποβιβάζει τον άνθρωπο σε μια στυγνή παραγωγική και καταναλωτική μηχανή. Θα ήταν, ωστόσο, σφάλμα να περιοριστούμε μόνον σε αυτές τις διαπιστώσεις. Προσεγγίζοντας το δημογραφικό πρόβλημα με στενά οικονομοτεχνικά και κοινωνιολογικά κριτήρια, αδυνατούμε να το διερευνήσουμε εις βάθος. Τούτο αποδεικνύεται από την ισχνή αποτελεσματικότητα των μέτρων που, έστω και δειλά, άρχισαν να λαμβάνονται. Ακόμη και σε κράτη όπου το ζήτημα απασχολεί σοβαρά την πολιτική ηγεσία επί μακρόν, τα αποτελέσματα παραμένουν πενιχρά και δυσανάλογα προς τις οδυνηρές συνέπειες που επιφέρει η προϊούσα γήρανση του πληθυσμού. Γιατί, όμως, συμβαίνει αυτό;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου