Η πρόσφατη συνέντευξη του Δημήτρη Κουφοντίνα προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων. Το ερώτημα δεν είναι απλώς αν έπρεπε να δοθεί το βήμα, αλλά το «γιατί» και το «ποιον» εξυπηρετεί τελικά μια τέτοια κίνηση.
Η σκοπιά της δημοσιογραφικής «περιέργειας»
Από την πλευρά ενός δημοσιογράφου, όπως ο Αλέξης Παπαχελάς, το επιχείρημα είναι συνήθως το ίδιο: η καταγραφή της ιστορίας. Η επιδίωξη να κατανοηθεί ο τρόπος σκέψης ενός προσώπου που σημάδεψε τη μεταπολιτευτική Ελλάδα με αίμα, θεωρείται από κάποιους ως εργαλείο ανάλυσης της σκοτεινής περιόδου της τρομοκρατίας. Η δημοσιογραφία, λένε, οφείλει να φωτίζει τα πάντα, ακόμη και τις πιο απεχθείς πτυχές της πραγματικότητας.
Η κριτική: «Ξέπλυμα» ή Κατανόηση;
Ωστόσο, η κατηγορία περί «ξεπλύματος» είναι βαριά και εύλογη. Πολλοί πολίτες αναρωτιούνται:
Ποιο είναι το όφελος; Προσφέρει κάτι νέο στην κοινωνία ή απλώς δίνει ένα «βήμα» σε έναν καταδικασμένο για πολλαπλές δολοφονίες να εκθέσει την ιδεολογία του;
Η διαχείριση του βήματος: Υπάρχει λεπτή γραμμή ανάμεσα στην αποτύπωση της ιστορικής αλήθειας και στη μετατροπή ενός δολοφόνου σε «πρόσωπο της επικαιρότητας». Όταν δίνεται βήμα χωρίς την κατάλληλη «αποδόμηση» ή τη διαρκή υπενθύμιση του ανθρώπινου πόνου που προκλήθηκε, υπάρχει ο κίνδυνος η συνέντευξη να λειτουργήσει ως εξωραϊσμός της πράξης του.
Τι κερδίζει η κοινωνία;
Η κοινωνία δεν έχει ανάγκη να ακούσει ξανά τις αιτιολογήσεις ενός ανθρώπου που αφαίρεσε ζωές. Έχει ανάγκη από τη δικαιοσύνη και την επούλωση των τραυμάτων. Αν μια συνέντευξη δεν συμβάλλει στην αποκάλυψη νέων στοιχείων ή στην ουσιαστική μετάνοια (που στην περίπτωση του Κουφοντίνα δεν έχει υπάρξει), τότε το κοινωνικό της αποτύπωμα είναι τουλάχιστον αμφίβολο.
Αντί να προσφέρει «γνώση», ενδέχεται να προσφέρει μόνο θόρυβο, αναμοχλεύοντας τον πόνο των οικογενειών των θυμάτων και αναζωπυρώνοντας πολωτικές συζητήσεις που δεν οδηγούν πουθενά.
Το αν έγινε η συνέντευξη για λόγους «ξεπλύματος» ή για λόγους «ιστορικής καταγραφής» είναι κάτι που κρίνεται από τον ίδιο τον δημοσιογράφο και το μέσο που τη φιλοξενεί. Όμως, το τελικό κριτήριο παραμένει το κοινό: Μήπως η συνεχής προβολή τέτοιων προσώπων, αντί να μας διδάσκει, τελικά κάνει το έγκλημα να μοιάζει ως «άλλη μια άποψη» στον δημόσιο διάλογο;
Η δημοσιογραφία έχει χρέος να υπηρετεί την αλήθεια, αλλά οφείλει να θυμάται ότι η αλήθεια δεν είναι απλώς μια συνέντευξη. Είναι και ο σεβασμός στα θύματα της ιστορίας που δεν μπορούν πλέον να μιλήσουν.
17 Νοέμβρη (1975-2002)
Η οργάνωση κατά τη διάρκεια της πολυετούς δράσης της διέπραξε σειρά δολοφονικών επιθέσεων που οδήγησαν στον θάνατο 23 ανθρώπων.
- 23/12/1975Ρίτσαρντ ΓουέλςΣταθμάρχης της CIA στην Αθήνα
- 14/12/1976Ευάγγελος ΜάλλιοςΑπόστρατος αστυνομικός, βασανιστής επί χούντας
- 16/01/1980Παντελής Πέτρου & Σωτήρης ΣταμούληςΑστυνόμος και ο οδηγός του
- 15/11/1983Τζορτζ Τσάντες & Νίκος ΒελούτσοςΑμερικανός πλοίαρχος και ο οδηγός του
- 24/12/1984Χρήστος ΜάτσηςΑστυφύλακας, σκοτώθηκε κατά την επίθεση σε τράπεζα
- 21/02/1985Νίκος Μομφεράτος & Παναγιώτης ΡουσέτηςΕκδότης της «Απογευματινής» και ο οδηγός του
- 26/11/1985Νίκος ΓεωργακόπουλοςΑστυφύλακας, σκοτώθηκε από έκρηξη βόμβας σε λεωφορείο
- 04/02/1986Δημήτρης ΑγγελόπουλοςΒιομήχανος
- 07/04/1986Δημήτρης ΚουμάντοςΑστυφύλακας
- 01/03/1988Αλέξανδρος ΑθανασιάδηςΒιομήχανος
- 01/05/1988Γουίλιαμ ΝόρμανΑμερικανός πλοίαρχος
- 28/06/1988Ρόναλντ ΣτιούαρτΑκόλουθος άμυνας αμερικανικής πρεσβείας
- 08/05/1989Κωνσταντίνος ΑνδριόπουλοςΕισαγγελέας
- 26/09/1989Παύλος ΜπακογιάννηςΒουλευτής της Νέας Δημοκρατίας
- 12/03/1991Ρόναλντ ΌσμπορνΑμερικανός λοχίας
- 07/10/1991Τσετίν ΓιοργκούΤούρκος διπλωμάτης
- 14/07/1992Αθανάσιος ΑξαρλιάνΦοιτητής, θύμα αδέσποτης ρουκέτας
- 24/01/1994Μιχάλης ΒρανόπουλοςΠρώην διοικητής της Εθνικής Τράπεζας
- 04/07/1994Ομέρ ΣιπαχίογλουΤούρκος διπλωμάτης
- 28/05/1997Κωστής ΠερατικόςΕφοπλιστής
- 08/06/2000Στίβεν ΣόντερςΒρετανός στρατιωτικός ακόλουθος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου