♰ Ἡ Ἁγία Νεομάρτυς Κασσάνδρα, ἡ Τραπεζούντια.

Η μνήμη της τιμάται στην εορτή των Αγίων Πάντων.

Γεννήθηκε τὸ 1644, κόρη τοῦ Ἰωάννη Μουρούζη, εὔπορου εὐγενοῦς καὶ συμβούλου τοῦ πασᾶ τῆς Τραπεζούντας, καὶ τῆς συζύγου του, γόνου τῆς ἐνδόξου καὶ πριγκιπικῆς, ἐκ Τραπεζοῦντος οἰκογενείας, Ὑψηλάντη.

Τὸ 1660, ἡ δεκαεξάχρονη Κασσάνδρα, ἡ μικρότερη ἀπὸ τὰ ὀχτὼ ἀδέλφια της, μὲ πρωτοβουλία τῶν γονέων της νυμφεύθηκε στὴ γενέτειρά της, ἐσπευσμένα, μέσα σὲ μια νύχτα, τὸν Ἰωάννη Ὑψηλάντη, χῆρο καὶ πατέρα τριῶν παιδιῶν, προκειμένου νὰ ἀποφύγει τὴ σύλληψη, ὅπως ὅριζε ἔκτακτο σουλτανικὸ φιρμάνι γιὰ τὶς ἄγαμες Τραπεζούντιες κορασίδες.

Ἡ ὑπάκουη κόρη ἔγινε μια ὑποδειγματικὴ σύζυγος καὶ μια στοργικὴ μητέρα γιὰ τὰ ὀρφανά, Ἄννα, Εἰρήνη καὶ Παλαιολόγο, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὰ πέντε παιδιὰ ποὺ ἡ ἴδια ἔφερε στὸν κόσμο, Ταρσία, Ἐλένη, Κωνσταντίνο, Ἀντώνιο καὶ Ἐμμανουήλ, στὴν ψυχὴ τῶν ὁποίων ἐνστάλαξε τὴν ἀγάπη γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία καὶ τὴ φλόγα τοῦ πατριωτισμοῦ.

Το δεξί άφθαρτο χέρι της Αγίας Νεομάρτυρος Κασσάνδρας  πηγή

Μία μέρα, ὁ Ἰωάννης Ὑψηλάντης ἐπέστρεψε στὸ ἀρχοντικό τους σοβαρὰ τραυματισμένος, ὕστερα ἀπὸ σύγκρουση ποὺ εἶχε μὲ ἐγκληματίες Ὁθωμανοὺς στὸ λιμάνι τῆς πόλης, προκειμένου νὰ ὑπερασπιστεῖ δύο ὀρφανὰ κοριτσάκια ποὺ οἱ Ἀγαρηνοὶ ἐπιχείρησαν νὰ κλέψουν ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ γέροντα παπποῦ τους. Τὰ τραύματα ποὺ ὑπέστη ὁ Ἰωάννης –παρὰ τὶς φροντίδες τῆς συζύγου του, Κασσάνδρας-  ἦταν θανατηφόρα καὶ ὁ Ἰωάννης ὑπέκυψε. Στὴ συμπλοκή, ὡστόσο, οἱ ἐγκληματίες Ἀγαρηνοὶ σκοτώθηκαν καὶ ἀντὶ τοῦ νεκροῦ πλέον, καταδικασμένου σὲ θάνατο, Ἰωάννη, ποὺ ἡ τουρκικὴ δικαιοσύνη θεώρησε ὑπεύθυνο, τὴν ποινἠ ἔπρεπε νὰ ἐκτίσει -σύμφωνα μὲ τὸ κοράνι- ἡ σύνευνος τοῦ καταδικασθέντος.

Ἡ εὐσεβὴς Κασσάνδρα, προκειμένου νὰ ἀποφύγει τὴν ἄδικη καταδίκη, ἐγκατέλειψε τὸ σπίτι της καὶ κατέφυγε μὲ τὰ τρία μικρότερα παιδιά της, στὸ χωριὸ Ὑψηλό. Οἱ Ὁθωμανοί, στὴν προσπάθεια τους νὰ τὴν ἐντοπίσουν, βασάνισαν καὶ θανάτωσαν τοὺς ὑπηρέτες τοῦ σπιτιοῦ της, τὸ ὁποῖο καὶ παρέδωσαν στὶς φλόγες. Στὸ σπίτι βρισκόταν ἡ κατάκοιτη μητέρα της, ἡ ὁποία καὶ κάηκε ζωντανή, ἀφοῦ ὅμως οἱ Ὁθωμανοὶ μὲ δόλο τῆς ἀπέσπασαν πληροφορίες γιὰ νὰ βρεθοῦν, τελικά, στὸ κατόπι τῆς Ἁγίας.

Οἱ Ὁθωμανοὶ λεηλάτησαν καὶ πυρπόλησαν τὸ Ὑψηλὸ καὶ σφάγιασαν τοὺς κατοίκους του. Τὴν ἵδια κτηνωδία ἀντιμετώπιζαν ἀπό τοὺς Τσέτες, ὅλα τὰ ποντιακὰ χωριά ἀπ’ ὅπου πέρναγε ἡ καταδιωκόμενη Κασσάνδρα. Τὸ βάρος τῶν φρικαλεοτήτων ποὺ ὑφίσταντο ἀθώοι ἦταν ἀβάσταχτο γιὰ τὴν τριαντατριάχρονη ἀρχόντισσα, ἡ ὁποία ἀφοῦ φυγάδεψε τὰ παιδιά της σὲ συγγενικὰ σπίτια, τράβηξε μὲ ἀποφασιστικότητα καὶ θάρρος τὸ δρόμο τῆς αὐτοθυσίας καὶ τοῦ μαρτυρίου. 

Η περίτεχνη λάρνακα στην οποία φυλάσσονται τα λείψανα της Αγίας Νεομάρτυρος Κασσάνδρας.  πηγή

Ἡ Ἁγία, μὲ σύντροφο τὴν ἀκατάπαυστη προσευχὴ στὴν Παναγιά, παραδόθηκε στὸν πασά. Ὕστερα ἀπὸ τρία μερόνυχτα στὴ φυλακή, νηστικὴ καὶ διψασμένη, κλήθηκε σὲ δημόσιο χῶρο, ἐνώπιον τοῦ λαοῦ τῆς Τραπεζούντας, νὰ βλασφημήσει τὴ μνήμη τοῦ ἀνδρός της καὶ νὰ ἀρνηθεῖ τὴν ἱερή της πίστη. Ἐκείνη, ἀντ’ αὐτοῦ, δοξολόγησε τὴ μνήμη τοῦ συζύγου της καὶ ὁμολόγησε ἀγέρωχα τὴν πίστη της στὸν Χριστό. Ὁ πασὰς διέταξε τότε νὰ τὴν ξεγυμνώσουν καὶ νὰ τὴν μαστιγώσουν μπροστὰ στὸ πλῆθος. Ἡ Ἁγία, πλήρης Θείας Χάριτος, ὑπέμεινε τὴν προσβολὴ καὶ τὸ φρικτὸ μαρτύριο. Ὅταν μὲ κομματιασμένες τὶς σάρκες της τὴν παρέδωσαν στὸν πασά, ἐκείνος ἐπιχείρησε γιὰ ὕστατη φορὰ νὰ τὴν μεταπείσει. Ὡστόσο, ἡ Τραπεζούντια εὐγενής, παρέμεινε ἀπτόητη καὶ σταθερὴ στὴν ἀληθινὴ πίστη. Τότε ὁ πασάς διέταξε τὴ θανάτωσή της μὲ τὸν μαρτυρικότερο τρόπο. Στρατιῶτες τὴν ἔδεσαν στὰ κλαδιὰ τῆς κορυφῆς δύο κυπαρισσιῶν ποὺ ἔστεκαν ἐκεὶ πανύψηλα. Ὁ πασὰς διέταξε καὶ τὰ κλαδιὰ ἀφέθηκαν ἐλεύθερα κομματιάζοντας στὰ δύο τὸ ἅγιο σῶμα της Νεομάρτυρος, "ἐπανδρώνοντας" ἔτσι μὲ μια ἀκόμη ἡρωίδα τὴ Θριαμβεύουσα Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ μας. Τὸ ἡμερολόγιο ἔδειχνε 1η Αὐγούστου τοῦ ἔτους 1677.

pic: Ἱερά Μητρόπολις Ἀττικῆς καί Βοιωτίας

Ἡ ἀγάπη γιὰ τὴν πίστη καὶ τὴν πατρίδα, ὁ ἡρωισμός καὶ ἡ αὐτοθυσία ποὺ ἔφερε στὶς φλέβες της ἡ Ἁγία αὐτὴ μορφὴ τοῦ Ποντιακοῦ Ἑλληνισμοῦ μεταγγίστηκε στοὺς ἀπογόνους της, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ οἱ ἔνδοξοι πρωτεργάτες τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821, ἀδελφοὶ Ἀλέξανδρος καὶ Δημήτριος Ὑψηλάντης.