Πέμπτη 11 Νοεμβρίου 2021

Το σημείο του Αχελώου όπου κατά την προφορική παράδοση βάφτιζε ο Κοσμάς ο Αιτωλός

Του Λίνου Υφαντή,

Οι βαφτίσεις των Χριστιανών αρχικά γινόταν στη φύση, σε μέρη με τρεχούμενο νερό, όπως λίμνες, ποτάμια ή στη θάλασσα. Αργότερα πραγματοποιούνταν στα βαφτιστήρια ή τις κολυμβήθρες εντός εκκλησίας.

Υπήρχαν όμως και περιπτώσεις στην τουρκοκρατία όπου ως τόποι βάφτισης επιλέγονταν ποταμοί κατά τα πρότυπα των πρώτων χρόνων ιδίως σε περιόδους διώξεων από τους Οθωμανούς. Ένα από αυτά τα σημεία ήταν και το εικονιζόμενο στον ποταμό Αχελώο.

Η συγκεκριμένη Γέφυρα είναι της Μαρδάχας ή αλλιώς γνωστή ως Γέφυρα Τατάρνας. Εκεί σύμφωνα με μαρτυρίες του αγωνιστή του 1821 και πολεμιστή του Γεώργιου Καραϊσκάκη Χουσιάδα ο Κοσμάς ο Αιτωλός βάφτιζε πολλούς ως χριστιανούς κατά την περίοδο της δράσης τους. Το συγκεκριμένο σημείο συνέδεε τον Βάλτο με την Ευρυτανία, μέρη όπου κατέφευγαν οι υπόδουλοι Έλληνες και ασκούσαν υπό δύσκολες συνθήκες τα θρησκευτικά τους καθήκοντα.

Το γεφύρι της Τατάρνας το 1893 / (φωτο: William Woodhouse)

Όπως μπορείτε να δείτε στην εικόνα, την οποία διασώζει ο αρχαιολόγος Woodhouse στα τέλη του 19ου αιώνα κατά τις περιοδείες του στην Αιτωλοακαρνανία και την Ευρυτανία, ο Αχελώος είχε τρεχούμενο νερό, το οποίο μπορούσαν να περάσουν οι διερχόμενοι ειδικά τους θερινούς μήνες. Έτσι πληρούνταν και οι προϋποθέσεις για βάφτιση σε εξωτερικό χώρο δηλαδή τρεχούμενο νερό. Συνεπώς το σημείο αυτό έχει μια άγνωστη σημειολογία η οποία συνδέεται αρκετά με τον Κοσμά τον Αιτωλό, ο οποίος σύμφωνα πάλι με την ίδια μαρτυρία έβγαζε ντελάλη στα χωριά να φέρουν τα παιδιά να βαφτιστούν, ενθαρρύνοντας έτσι τους κατοίκους και επίσημα να γίνουν Χριστιανοί.

Πλέον αυτό το σημείο δεν υπάρχει με τη σημερινή του μορφή διότι σκεπάζεται από τη λίμνη Κρεμαστών. Στη θέση περίπου της πετρόχτιστης γέφυρας έχει γίνει η νεότερη γέφυρα της Τατάρνας, η οποία ενώνει οδικώς τον Βάλτο με την Αιτωλοακαρνανία.

Περισσότερα για τον Χουσιάδα:

https://www.agrinionews.gr/choysiadas-o-agonistis-1821-poy-polemise-sti-machi-agioy-vlasioy-kynigithike-epi-othona-os-synergatis-karaiskaki/

Με πληροφορίες από: Νίκος Ε. Σκιαδάς, Ο Χουσιάδας, Αθήνα: Gutenberg, 1988.

Απόσπασμα από την εισήγηση του γράφοντα στο επιστημονικό συνέδριο της Αμφιλοχίας για την επέτειο των 200 χρόνων από το 1821 με τίτλο “Ο Βάλτος της Επανάστασης μέσα από την μικροϊστορία της διαφυγής του Χουσιάδα.”