Κεραμίδι Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας.: Σπήλαιο (;) Λιμναίας Αμφιλοχίας.

του Ιωάννη Ζαβιτσανάκη, αρχαιολόγου – σπηλαιολόγου ερευνητή – συγγραφέα – ειδ. διασώστη

Η Σπηλαιολογική Έρευνα, μεταξύ των λοιπών αμέτρητων και ποικίλων δυσχερειών που αντιμετωπίζει, βρίσκει συχνά απαγορευτικά για την άσκησή της εμπόδια, για ποικίλους λόγους. Όπως, το καθεστώς διαχείρισης του χώρου ο οποίος φιλοξενεί την είσοδο ενός σπηλαίου.

Με σκοπό, τόσο την ενημέρωση του κοινού, όσο και τη δημιουργία μοχλού πίεσης προς την κατεύθυνση της ικανοποίησης θεμιτού κατά πάντα στόχου, δηλαδή της πραγματοποίησης Σπηλαιολογικής Έρευνας προς όφελος της Επιστήμης και του Τόπου, δημοσιοποιώ μια τέτοια περίπτωση, που αφορά στην περιοχή της Αμφιλοχίας.

Ακολουθεί επιστολή – αίτημα (16/9/2020) προς την εταιρεία «Νέα Οδός Α.Ε.», που ουδέποτε ικανοποιήθηκε ή, έστω, απαντήθηκε, παρά και τις προφορικές συζητήσεις – διευκρινήσεις μου, αλλά και διαβεβαιώσεις από πλευράς εκπροσώπου της εταιρείας για απάντηση -τουλάχιστον- του αιτήματος.

Ούτε καν στα πλαίσια μιας ανταποδοτικής λογικής, προς το κοινωνικό σύνολο της περιοχής στην οποία η εταιρεία δραστηριοποιείται.

Η επιστολή – αίτημα συνοδευόμενη από τις κατά περίπτωσιν απαραίτητες διευκρινήσεις, επίσης χωρίς να τύχει απαντήσεως – ενώ δεν γνωρίζω εάν υπήρξαν ενέργειες, κοινοποιήθηκε στους: α) Δήμαρχο Αμφιλοχίας κ. Γ. Κατσούλα (28/9/2020), β) Αντιπεριφερειάρχη Πολιτισμού και Τουρισμού κ. Ν. Κοροβέση (29/9/2020), γ) Αντιπεριφερειάρχη Υποδομών και Έργων κ. Θ. Μαυρομάτη (29/9/2020), δ) Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας του Υπ. Πο. (17/10/2020). Αφού ζητήσω και από αυτό εδώ το βήμα, την αρωγή όποιου μπορεί να συμβάλλει στην ικανοποίηση του αιτήματος της επιστολής, παραθέτω το περιεχόμενό της:

Προς Νέα Οδό 7 Σεπτεμβρίου 2020
Αξιότιμοι κύριοι
Κατά τη διέλευση από το τμήμα Αντιρρίου – Αμφιλοχίας της Νέας Οδού, στις 3 Σεπτεμβρίου 2020, ερευνητικής μονάδας της Εταιρείας Καρστικών Ερευνών υπό τον πρόεδρό της Σπηλαιολόγο Ερευνητή – Αρχαιολόγο Ι. Ζαβιτσανάκη και συντάκτη της παρούσας, στα πλαίσια σπηλαιοερευνητικής αποστολής σε σπηλαιομορφές της περιοχής,
στο 97 χλμ. επακριβώς (θέση Λιμναία – δυτικές υπώρειες όρου Πεταλάς), εντοπίστηκε σημείο στην τεχνητά δημιουργημένη ορθοπλαγιά δεξιά παραπλεύρως της Οδού, το οποίο παρουσιάζει μεγάλων διαστάσεων άνοιγμα τεχνητά αποφραγμένο.
Η εικόνα του ανοίγματος, παραπέμπει σε τεχνητά δημιουργημένη είσοδο σπηλαίου.
Προφανώς, η διάνοιξη της Οδού έτμησε καθέτως, είτε τυφλό έγκοιλο καθιστώντας το σπήλαιο με τη δημιουργία τεχνητής εισόδου και καταστρέφοντας το πρώτο τμήμα του, είτε ήδη υπάρχον σπήλαιο καταστρέφοντας τη φυσική είσοδό του και το πρώτο τμήμα του.
Προς την αντίθετη πλευρά της Οδού, συνέχεια προφανώς δεν υπάρχει επειδή δεν συνεχίζεται ο όγκος του πετρώματος σε αυτό το υψομετρικό επίπεδο. Επομένως, το σημείο αποτελεί ΝΔ άκρο της σπηλαιομορφής, με μέγιστη πιθανή -και κατεστραμμένη- προς τα ΝΔ συνέχειά της, μήκους μόνο όσο είναι σήμερα το πλάτος της Οδού.
Αφού δεδομένα έχουμε το ΝΔ άκρο της σπηλαιομορφής, εάν ήταν σπήλαιο με είσοδο και όχι τυφλό έγκοιλο, η είσοδός του -αν ήταν μία και μοναδική- πιθανότατα θα βρισκόταν από αυτή την πλευρά, επειδή τα σπήλαια έχουν είσοδο ΝΔ και ανάπτυξη προς τα ΒΑ. Αλλά και τυφλό έγκοιλο αν ήταν, πάλι το εσώτερο -επομένως το πιο σημαντικό, διακοσμημένο ίσως κλπ.- τμήμα του σπηλαίου, αναπτύσσεται προς την πλευρά που δεν υπέστη παρέμβαση -χωρίς φυσικά να γνωρίζουμε τις τυχόν επιπτώσεις από τις μηχανικές καταπονήσεις- για τον ίδιο λόγο, της προς τα ΒΑ ανάπτυξης.
Το μεγάλο μέγεθος της διατομής του χώρου όπως αποκαλύφθηκε από τη διάνοιξη της Οδού, η επιλογή της συγκεκριμένης μεθόδου απόφραξης της συνέχειας, η ύπαρξη σταλακτιτικού διακόσμου στο ανώτερο άκρο της τεχνητής αυτής εισόδου όπως διακρίνεται στο τελείωμα της τεχνητής απόφραξης, το είδος και η ποιότητα του πετρώματος, η ογκώδης συνέχεια του πετρώματος αυτού προς τα ΒΑ, αλλά και τα πολλά και σημαντικά σπήλαια και βάραθρα της ιδίας περιοχής (Σαρδίνια, Κομποθέκλα, Κεχρινιά κλπ.) – πολυάριθμα εκ των οποίων έχω ήδη εξερευνήσει, συνηγορούν στην πιθανότητα ύπαρξης σπηλαίου σημαντικού μεγέθους και φέροντος λιθωματικό διάκοσμο.
Δια ταύτα.
Σας παρακαλώ, όπως αποκατασταθεί ένα μικρό άνοιγμα -διαστάσεις 60 Χ 60 εκατοστά είναι υπέρ αρκετές- στη βάση της δημιουργηθείσης και αποφραχθείσης τεχνητής εισόδου, επάνω από τυχόν τοιχίο από οπλισμένο σκυρόδεμα που ίσως υπάρχει στη βάση της κατασκευής, ώστε να καταστεί δυνατή η διείσδυσή μου στο χώρο, προκειμένου να τον εξερευνήσω, να τον χαρτογραφήσω, να τον αποτυπώσω οπτικά φωτογραφικά και βιντεοσκοπικά, να τον αξιολογήσω σπηλαιολογικά – γεωλογικά – υδρογεωλογικά – αρχαιολογικά και από κάθε άλλη επιστημονική άποψη και, εάν παρουσιάζει ενδιαφέρον, να ενημερώσω σχετικά με αναφορά μου την αρμόδια αρχή (Ε.Π.Σ.) του Υπ.Πο., κυρίως εάν υπάρχουν ενδείξεις πως ο χώρος ήταν σπήλαιο και πως συνδέεται με ανθρώπινη παρουσία, οπότε θα συντρέχει πιθανό αρχαιολογικό ενδιαφέρον.
Κατόπιν – και αναλόγως των πιθανών ευρημάτων, το πολύ μικρό άνοιγμα εισόδου που θα έχει αποκατασταθεί, μπορεί πολύ εύκολα είτε να χτιστεί με πέτρες, είτε να αποκλειστεί με μεταλλική κατασκευή που να ασφαλίζει – κλειδώνει, ώστε να παραμένει εύκολα αλλά απολύτως ελεγχόμενα προσβάσιμο.
Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων και μένω στη διάθεσή σας για κάθε διευκρίνιση και συνεργασία.