* Η Αράχωβα Ναυπακτίας είναι ένα μικρό ορεινό χωριό του νομού Αιτωλοακαρνανίας, στα σύνορα του με τον νομό Ευρυτανίας.
Το όνομα Αράχοβα σύμφωνα με νεότερες τεκμηριωμένες μελέτες προέρχεται
από Βλάχους νομάδες κτηνοτρόφους που κατοίκησαν την περιοχή από τον 8ο
αι. και δεν πρέπει να θεωρείται σλαβική. Στη βλάχικη γλώσσα υπάρχει η
λέξη ρέχα=ράχη βουνού (με προσθήκη του Α), που προέρχεται από την αρχ. ελλ.λ. ραχάς που
σημαίνει “χωρίον σύνδενδρον και μετέωρον”, δηλαδή χωριό σε ράχη βουνού
και σε μεγάλο υψόμετρο (Σ. Ασημάκης, (2015) Τοπωνύμια οβα, oβο, ιστα,
ιτσα).
Ανήκει στην επαρχία Ναυπακτίας στην Ορεινή Ναυπακτία, ή Κράβαρα και απέχει 86 χιλιόμετρα από την Ναύπακτο, 80 από Λαμία και 46 από το Θέρμο. Είναι χτισμένη στη μεσημβρινή πλευρά του βουνού Κοκκινιά υψ. 1831μ1 που ανήκει στην οροσειρά των Βαρδουσίων, στο γεωγραφικό πλάτος 38 41΄ 30΄΄ και μήκος 21 52΄ 30’’ σε υψόμετρο από 650 ως 1100 μέτρα. Βόρεια του χωριού είναι ο νομός Ευρυτανίας με το βουνό Ψηλός Σταυρός2 και το χωριό Δομνίστα. Στα Ανατολικά βρίσκεται το βουνό Κοκκινιά και το χωριό Κλεπά. Στα Δυτικά ο παραπόταμος του Εύηνου Κλεινοβίτης, το χωριό Νεοχώρι και το βουνό Καρφοπεταλιάς υψ. 1506μ3. Νότια, οι οροσειρές Τσεκούρα υψ. 1736μ4, Αρδίνι υψ. 1701μ5 και ο ποταμός Εύηνος ή Φίδαρης που έχει τώρα μετατραπεί σε λίμνη με την κατασκευή φράγματος για την υδροδότηση της Αθήνας.
Η Ευηνολίμνη είναι η μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της χώρας μας (επτά φορές μεγαλύτερη από τη λίμνη Μαραθώνα). Με υπόγεια σήραγγα 32 χιλιομέτρων μεταφέρει το νερό στο φράγμα του Μόρνου και από εκεί στην Αττική. Στο Κέντρο του χωριού, στην πλατεία με τον επιβλητικό τώρα πλάτανο, το μικρό παλιά ’’πλατανάκι’’ το υψόμετρο δείχνει 1023 μέτρα. Είναι χώρος κοινωνικών εκδηλώσεων και πανηγυριών, όπου κάθε καλοκαίρι οι κάτοικοι, οι παραθεριστές και οι επισκέπτες μπορούν να απολαμβάνουν υπαίθρια τοπικούς μεζέδες και εκλεκτά παραδοσιακά φαγητά. Η ’’ελατοσκέπαστη’’ Αράχοβα χαρακτηρίζεται από απέραντη θέα, άφθονα τρεχούμενα νερά, πυκνή βλάστηση από πλατάνια, καρυδιές, καστανιές, κερασιές. Έχει 5 παραλίμνιους οικισμούς, την Τρανή Λάκκα, τις Κρανές, τις Βαριές, την Βαμβακιά, το Παλιοχώρι και 2 ορεινούς την Πουλιάνα και την Παλιαράχοβα. Η συνολική της έκταση υπολογίζεται σε περί τα 30 χιλ. στρέμματα.
Η σημερινή θέση του χωριού δεν είναι η αρχική. Μετά από διαδοχικές μετακινήσεις, στο πέρασμα των αιώνων, για διάφορους λόγους, από την Παναούλα, στο Κάστρο στο Παλιοχώρι και την Παλιαράχοβα κατέληξαν στην σημερινή θέση που παλιά λεγόταν ’’Φακές’’. Η πιο παλιά αναφορά είναι αυτή του 1835 με ίδρυση Δήμου Αράχοβας. Το 1841 υπάγεται στο Δήμο Προσχίου. Το 1861 δημιουργείται Δήμος Αράχοβας και ΚλεπαΪδος στον οποίο ανήκουν τα χωριά Αράχοβα, Κλεπά, Άγιος Δημήτριος, Λιβαδάκι [Αβόρανη], Περδικόβρυση [Σινίστα], Δενδροχώρι [Τέρνοβα], Νεοχώρι με χειμερινή έδρα την Κλεπά και θερινή την Αράχοβα. Το 1912 ιδρύεται κοινότητα Αραχόβης μέχρι το 1998. Σήμερα ανήκει στην Δημοτική Ενότητα Πλατάνου. Πριν το 1950 είχε περίπου 900 κατοίκους οι οποίοι ήταν σχεδόν αποκλειστικά γεωργοί ή κτηνοτρόφοι. Στο χωριό λειτουργούσαν Δημοτικό Σχολείο, Αγροτικό Ιατρείο, Δασικός Σταθμός, Αστυνομία, Υποπρακτορείο ΟΤΕ και ΔΕΗ, Μετεωρολογικός Σταθμός από το 1937 και Συνεταιρισμοί [Γεωργικός, Δασικός], καφεπαντοπωλεία, νερόμυλοι. Το πρώτο αυτοκίνητο έφτασε στο χωριό το 1951, το τηλέφωνο το 1930 και η ΔΕΗ έδωσε ρεύμα το 1971.
Ανήκει στην επαρχία Ναυπακτίας στην Ορεινή Ναυπακτία, ή Κράβαρα και απέχει 86 χιλιόμετρα από την Ναύπακτο, 80 από Λαμία και 46 από το Θέρμο. Είναι χτισμένη στη μεσημβρινή πλευρά του βουνού Κοκκινιά υψ. 1831μ1 που ανήκει στην οροσειρά των Βαρδουσίων, στο γεωγραφικό πλάτος 38 41΄ 30΄΄ και μήκος 21 52΄ 30’’ σε υψόμετρο από 650 ως 1100 μέτρα. Βόρεια του χωριού είναι ο νομός Ευρυτανίας με το βουνό Ψηλός Σταυρός2 και το χωριό Δομνίστα. Στα Ανατολικά βρίσκεται το βουνό Κοκκινιά και το χωριό Κλεπά. Στα Δυτικά ο παραπόταμος του Εύηνου Κλεινοβίτης, το χωριό Νεοχώρι και το βουνό Καρφοπεταλιάς υψ. 1506μ3. Νότια, οι οροσειρές Τσεκούρα υψ. 1736μ4, Αρδίνι υψ. 1701μ5 και ο ποταμός Εύηνος ή Φίδαρης που έχει τώρα μετατραπεί σε λίμνη με την κατασκευή φράγματος για την υδροδότηση της Αθήνας.
Η Ευηνολίμνη είναι η μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της χώρας μας (επτά φορές μεγαλύτερη από τη λίμνη Μαραθώνα). Με υπόγεια σήραγγα 32 χιλιομέτρων μεταφέρει το νερό στο φράγμα του Μόρνου και από εκεί στην Αττική. Στο Κέντρο του χωριού, στην πλατεία με τον επιβλητικό τώρα πλάτανο, το μικρό παλιά ’’πλατανάκι’’ το υψόμετρο δείχνει 1023 μέτρα. Είναι χώρος κοινωνικών εκδηλώσεων και πανηγυριών, όπου κάθε καλοκαίρι οι κάτοικοι, οι παραθεριστές και οι επισκέπτες μπορούν να απολαμβάνουν υπαίθρια τοπικούς μεζέδες και εκλεκτά παραδοσιακά φαγητά. Η ’’ελατοσκέπαστη’’ Αράχοβα χαρακτηρίζεται από απέραντη θέα, άφθονα τρεχούμενα νερά, πυκνή βλάστηση από πλατάνια, καρυδιές, καστανιές, κερασιές. Έχει 5 παραλίμνιους οικισμούς, την Τρανή Λάκκα, τις Κρανές, τις Βαριές, την Βαμβακιά, το Παλιοχώρι και 2 ορεινούς την Πουλιάνα και την Παλιαράχοβα. Η συνολική της έκταση υπολογίζεται σε περί τα 30 χιλ. στρέμματα.
Η σημερινή θέση του χωριού δεν είναι η αρχική. Μετά από διαδοχικές μετακινήσεις, στο πέρασμα των αιώνων, για διάφορους λόγους, από την Παναούλα, στο Κάστρο στο Παλιοχώρι και την Παλιαράχοβα κατέληξαν στην σημερινή θέση που παλιά λεγόταν ’’Φακές’’. Η πιο παλιά αναφορά είναι αυτή του 1835 με ίδρυση Δήμου Αράχοβας. Το 1841 υπάγεται στο Δήμο Προσχίου. Το 1861 δημιουργείται Δήμος Αράχοβας και ΚλεπαΪδος στον οποίο ανήκουν τα χωριά Αράχοβα, Κλεπά, Άγιος Δημήτριος, Λιβαδάκι [Αβόρανη], Περδικόβρυση [Σινίστα], Δενδροχώρι [Τέρνοβα], Νεοχώρι με χειμερινή έδρα την Κλεπά και θερινή την Αράχοβα. Το 1912 ιδρύεται κοινότητα Αραχόβης μέχρι το 1998. Σήμερα ανήκει στην Δημοτική Ενότητα Πλατάνου. Πριν το 1950 είχε περίπου 900 κατοίκους οι οποίοι ήταν σχεδόν αποκλειστικά γεωργοί ή κτηνοτρόφοι. Στο χωριό λειτουργούσαν Δημοτικό Σχολείο, Αγροτικό Ιατρείο, Δασικός Σταθμός, Αστυνομία, Υποπρακτορείο ΟΤΕ και ΔΕΗ, Μετεωρολογικός Σταθμός από το 1937 και Συνεταιρισμοί [Γεωργικός, Δασικός], καφεπαντοπωλεία, νερόμυλοι. Το πρώτο αυτοκίνητο έφτασε στο χωριό το 1951, το τηλέφωνο το 1930 και η ΔΕΗ έδωσε ρεύμα το 1971.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου