Κεραμίδι Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας.: Η παλιά Αθήνα της Nelly's .

Δευτέρα 22 Ιανουαρίου 2018

Η παλιά Αθήνα της Nelly's .

Στην Αθήνα του Μεσοπολέμου έφθασε από τη Δρέσδη η νεαρή Μικρασιάτισσα φωτογράφος Nelly’s,(Έλλη Σουγιουλτζόγλου Σεραιδάρη) εφοδιασμένη με άριστες γνώσεις γύρω από την τέχνη της φωτογραφίας, τέλειο εξοπλισμό και απεριόριστη όρεξη για δουλειά.

Γαλουχημένη με το ιδεώδες του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, έσπευσε αμέσως στην Ακρόπολη -όπου συχνά θα επανέρχεται κατά το διάστημα της παραμονής της στην Ελλάδα-αναζητώντας νέους τρόπους φωτογραφικής αποτύπωσης των κλασικών μνημείων.

Από την Ακρόπολη αντίκρισε για πρώτη φορά τα μικρά άτακτα μισοερειπωμένα σπίτια της Παλαιός Πόλης, σκαρφαλωμένα στη βόρεια πλευρά του Ιερού Βράχου, τα ελικοειδή δρομάκια, τους κομψούς τρούλους των βυζαντινών εκκλησιών δίπλα στα απομεινάρια της αρχαιότητας αλλά και στα μνημεία της τουρκοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε από τον χρήστη Γεώργιο Αργυρίου στο ανεμουριον

NELLY'S (1899-1998)
Έλλη Σουγιουλτζόγλου Σεραιδάρη

1927-29. ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΟ ΚΛΕΨΥΔΡΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ.

Το αναπάντεχο θέαμα την ξάφνιασε, ενώ ταυτόχρονα η «θελκτική παλαιότης» της άγνωστης έως τότε γι’ αυτήν περιοχής κέντρισε την καλλιτεχνική της ματιά. Έτσι άρχισε τις ανιχνευτικές περιηγήσεις στον ιδιότυπο χώρο που τυχαία ανακάλυψε, και πραγματοποίησε τις πρώτες φωτογραφικές λήψεις. Με αυτές συμπλήρωσε μια σειρά επιλεγμένων θεμάτων από την έως τότε δουλειά της, την οποία παρουσίασε, το 1926, στην πρώτη έκθεση που οργάνωσε στο στούντιο της.
Τα σχόλια του Τύπου ήταν ενθουσιώδη και οι σύγχρονοι αρθρογράφοι, με την ευκαιρία αυτή, δεν παρέλειψαν να θίξουν το μόνιμο δίλημμα αν η φωτογραφία μπορεί να θεωρηθεί Τέχνη. «Αν αμφιβάλλετε» γράφει ο Σπύρος Μελάς στο «Ελεύθερο Βήμα», «πεταχτείτε ως την οδό Ερμού, ως την έκθεση της Νέλλης. Θα ιδήτε περί τα εξήντα κομμάτια, εξήντα φωτογραφίας πίνακας, αληθινά έργα μιας Τέχνης η οποία μπορεί να διεκδικήσει τη θέση της μεταξύ των Καλών».

Πολλοί ανώνυμοι Αθηναίοι αλλά και επώνυμοι εκπρόσωποι του πνευματικού και καλλιτεχνικού κόσμου επισκέφθηκαν την έκθεση. Ανάμεσά τους και ο ιστορικός της Αθήνας Δημήτριος Καμπούρογλου που με συγκίνηση διαπίστωσε ότι η καρδιά της πόλης που δεν έπαψε ποτέ να χτυπά, είχε εμπνεύσει τη νεαρή καλλιτέχνιδα. Με το ασίγαστο ενδιαφέρον που τον διέκρινε για το αθηναϊκό παρελθόν των χρόνων του Βυζαντίου, της Φραγκοκρατίας και της Τουρκοκρατίας αλλά και εντυπωσιασμένος από την ποιότητα των φωτογραφιών της έκθεσης, πρότεινε στη Nelly’s να δημιουργήσουν από κοινού το φωτογραφικό λεύκωμα της Παλαιός Αθήνας.
Το εγχείρημα θα πρωτοτυπούσε θεματικά εφόσον για πρώτη φορά θα αποτυπωνόταν φωτογραφικά η περιοχή. Οι έως τότε φωτογράφοι, ακολουθώντας την τάση της εποχής, ακόμη κι αν βρίσκονταν μέσα στο τμήμα της πόλης όπου όλοι οι αιώνες είχαν αφήσει τα ίχνη τους, έστρεφαν το φακό τους μόνο στα μνημεία της αρχαιότητας.

Δημοσιεύτηκε από τον χρήστη Γεώργιο Αργυρίου στο ανεμουριον

1927-29. Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ. ΚΤΙΣΤΗΚΕ ΚΑΙ ΗΤΑΝ Η ΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ ΚΛΕΑΝΘΗ. ΑΠΟ ΤΟ 1837 ΕΩΣ ΤΟ 1841 ΣΤΕΓΑΣΕ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ.

Συγκεκριμένα, στο Μνημείο του Λυσικράτους, στην Πύλη της Αθηνάς Αρχηγέτιδος και στον Πύργο των Ανέμων. Κανείς δεν είχε λόγο να επιλέξει τα ταπεινά σπιτάκια και τα χαλάσματα, που αποκτούσαν νόημα μόνο κάτω από τη γνώση και την τρυφερότητα του μελετητή τους.

Τα 65 θέματα που θα αποτελούσαν το λεύκωμα συγκεντρώθηκαν, έπειτα από τακτικούς περιπάτους της Nelly’s και του Καμπούρογλου, από το 1927 έως το 1929, στο Ριζόκαστρο, στα Αναφιώτικα, στο Τετράγωνο του Αδριανού, στο Τετράγωνο των Ανέμων και στις παλιές συνοικίες Σολάκη και Βρυσάκι, που υπήρχαν ώς το 1931 στο σημερινό αρχαιολογικό χώρο της Αγοράς Kat κατεδαφίστηκαν προκειμένου να αρχίσουν οι ανασκαφές. Η Nelly’s ακολουθούσε πιστά τα σοφά βήματα του ιστορικού και έστρεφε το φακό της στα σημεία που της υποδείκνυε.

Στη συνέχεια οριοθετούσε το φωτογραφικό της πλαίσιο και διαμόρφωνε την εικόνα σύμφωνα με τη δική της οπτική αντίληψη. Συχνά σε πρώτο πλάνο απομόνωνε ένα τμήμα του οικισμού, ενώ στο βάθος φρόντιζε να διακρίνεται ο Ιερός Βράχος παραπέμποντας με τον τρόπο αυτό στην αντιπαράθεση της παλαιότητας και της αρχαιότητας. Της παλαιότητας, με την οποία κατά τον Καμπούρογλου μάς συνδέει ο πόνος, και της αρχαιότητας με την οποία μάς συνδέει ο θαυμασμός.

Δημοσιεύτηκε από τον χρήστη Γεώργιο Αργυρίου στο ανεμουριον

1927-29. ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΚΟΡΙΤΣΙ ΜΕ ΤΟ ΚΕΝΤΗΜΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΙΑΣ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΤΑΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΜΝΗΣΙΚΛΕΟΥΣ

Άλλοτε εστίαζε σε ένα συγκεκριμένο μνημείο ή σε κάποιο εδαφικό σημείο που, σύμφωνα με τις αφηγήσεις του ιστορικού, έκρυβε την «ιστορία αιώνων». Η ανθρώπινη παρουσία αν και περιορισμένη -γριούλες που κατέρχονται με κόπο τα σκαλιά, παιδάκια που παίζουν στις παλιές αυλές, κάποιος αναπαυόμενος μικροπωλητής- δίνει την ευκαιρία στη φωτογράφο αλλά και στο σχολιαστή να συνδέσουν το ιστορικό παρελθόν με τη σύγχρονη ζωή.

Περήφανη για τα αποτελέσματα της συνεργασίας της με τον Καμπούρογλου, η Nelly’s τύπωσε τις φωτογραφίες με τη μέθοδο Bromoil που είχε διδαχθεί από τους Γερμανούς δασκάλους της και είχε εφαρμόσει με μεγάλη επιτυχία κατά τη διάρκεια των σπουδών της. Ήταν μια περίτεχνη διαδικασία που εφάρμοζαν οι πικτοριαλιστές φωτογράφοι στις αρχές του αιώνα προκειμένου να εξασφαλίσουν τη μοναδικότητα της φωτογραφικής εικόνας.

Με κατάλληλη χημική επεξεργασία το χαρτί γινόταν ανάγλυφο και ακολουθούσε η επέμβαση του φωτογράφου με ειδικά πινέλα και ελαιόχρωμα με αποτέλεσμα τα περιγράμματα των όγκων να ατονούν, οι διαβαθμίσεις των τόνων να απαλύνονται και η φωτογραφική σαφήνεια να υποχωρεί. Η σειρά της Παλαιάς Αθήνας ήταν πλέον έτοιμη.