Τα έθιμα της Μεγάλης Πέμπτης: Κόκκινα αυγά, κουλούρια και τσουρέκια

Η Μεγάλη εβδομάδα πλησιάζει προς την κορύφωση του θείου δράματος και η Πέμπτη είναι η πιο σημαντική 'γαστρονομικά' ημέρα των εορτών του Πάσχα. Γιατί βάφουμε κόκκινα αυγά; Συνταγές για κουλουράκια και τσουρέκια (pics)

Λευτέρης Σαββίδης
Οι ημέρες του Πάσχα πλησιάζουν και για την ορθόδοξη πίστη το θείο δράμα κορυφώνεται όσο περνούν οι μέρες της Μεγάλης βδομάδας, μέχρι τη Σταύρωση της Μεγάλης Παρασκευής και την Ανάσταση το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου. Ιδιαίτερα σημαντική για τους πιστούς είναι και η Μεγάλη Πέμπτη, ημέρα οπότε και έλαβε χώρα ο Μυστικός Δείπνος. Την ημέρα αυτή, η ελληνική παράδοση θέλει στο σπίτι να ετοιμάζονται και να ψήνονται τα γλυκά του Πάσχα, κουλούρια και τσουρέκια, αλλά και να βάφονται τα αυγά.

Γιατί βάφουμε κόκκινα αυγά;

Η προφανής απάντηση είναι πως το κόκκινο συμβολίζει το αίμα του Χριστού που θυσιάστηκε για την ανθρωπότητα. Μια εκδοχή αναφέρει πως η Παρθένος Μαρία, προσέφερε ένα καλάθι με αυγά στους φρουρούς του Ιησού, ικετεύοντάς τους να μην τον βασανίσουν. Όταν τα δάκρυά της έπεσαν πάνω στα αυγά, αυτά βάφτηκαν κόκκινα. Μια παρόμοια ιστορία θέλει τη Μαρία Μαγδαληνή να επισκέπτεται τον Τιβέριο Καίσαρα προκειμένου να του ανακοινώσει την το γεγονός της ανάστασης. Τότε ο Ρωμαίος της δήλωσε πως αν κάτι τέτοιο αληθεύει, τότε αυτά τα αυγά - τα οποία βρίσκονταν δίπλα του - να βαφτούν κόκκινα. Όπερ και εγένετο.

Το αυγό όμως, πέραν των χριστιανικών δοξασιών, αποτελούσε σύμβολο ζωής, γονιμότητας και αναγέννησης σε πολλές παγανιστικές παραδόσεις. Το έθιμο του αυγού την άνοιξη, έχει τις ρίζες του στην αρχαία Αίγυπτο, όταν και οι Αιγύπτιοι αντάλλαζαν αυγά κατά την εαρινή ισημερία.

Συνταγές για πασχαλινά κουλουράκια

Τα παραδοσιακά κουλουράκια επικράτησε σε όλη την Ελλάδα να γίνονται με την παραδοσιακή συνταγή από τη Σμύρνη. Για το λόγο αυτό και τα κλασικά πασχαλινά κουλούρια, ονομάζονται και κουλουράκια σμυρνέικα. Με την πάροδο του χρόνου και πιθανότητα, καθώς το βούτυρο ήταν ακριβό για πολλές οικογένειες, η συνταγή τροποποιήθηκε ώστε να παρασκευάζεται με φυτική λιπαρή ύλη. Σήμερα, που η πρόσβαση σε όλα τα υλικά είναι πιο εύκολη, καλό είναι να προτιμάμε αγνό αιγοπρόβειο ή αγελαδινό βούτυρο.

ΚΟΥΛΟΥΡΑΚΙΑ ΣΜΥΡΝΕΪΚΑ ΒΟΥΤΗΓΜΕΝΑ ΣΤΗ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

  Αρωματικά κουλουράκια με φρέσκο χυμό πορτοκάλι, καλό αιγοπρόβειο βούτυρο και γαρύφαλο, βουτηγμένα σε σοκολάτα γάλακτος. Η δική μας πρόταση για τα πασχαλινά κουλούρια

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 20-30 ΚΟΥΛΟΥΡΙΑ

• 500 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
• 125 γρ. βούτυρο Κερκύρας
• 125 γρ. ζάχαρη
• 2 αυγά
• 10 γρ. baking powder (μισό φακελάκι ή 2 κ.γ. περίπου)
• 1 ποτήρι φρέσκο χυμό πορτοκάλι
• Γαρίφαλο σε σκόνη στη μύτη του κουταλιού
• 175 γρ. σοκολάτα γάλακτος

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ

1. Κόψε το βούτυρο σε κυβάκια και χτύπησε σε μεγάλο μπολ με τη ζάχαρη να ενωθούν.
2. Πρόσθεσε τα δύο αυγά και το γαρίφαλο και συνέχισε το χτύπημα. Τέλος, τέλος βάλε το χυμό πορτοκάλι και ένωσε τα υλικά.
3. Ανακάτεψε το αλεύρι με το baking powder και πρόσθεσέ το στα υπόλοιπα υλικά δουλεύοντας με τα χέρια ώσπου να πάρεις μια μαλακή και ομοιόμορφη ζύμη.
4. Πλάσε κουλουράκια!! Εδώ ο πιο περίτεχνος κερδίζει. Δοκίμασε λεπτά κορδόνια γιατί όσα κουλούρια είχαν τέλειο σχήμα άψητα όταν μπήκαν στο φούρνο φούσκωσαν και έγιναν κάπως χοντροκομμένα. Το πιο εύκολο είναι το στριφτό πάντως που δίνει και ωραίο σχήμα.
5. Στρώσε λαδόκολλα σε ένα μεγάλο ταψί και στρώσε τα κουλούρια με καλή απόσταση μεταξύ τους γιατί φουσκώνουν.
6. Ψήσε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180oC για 30′ λεπτά περίπου. Θα δεις τα κουλούρια να παίρνουν ελαφρώς ξανθό χρώμα. Όσο περισσότερο τα αφήνεις, τόσο πιο σκούρα γίνονται, αλλά και πιο τραγανά. Αλλιώς παραμένουν λευκά και πιο αφράτα. Γούστα είναι αυτά.
7. Λιώσε τη σοκολάτα σε μπεν μαρί και βούτηξε τα κουλουράκια ως τη μέση. Θα σε βοηθήσει πολύ ένα μικρό κουταλάκι να τα καλύψεις ωραία. Άφησε την παραπανίσια σοκολάτα να τρέξει καλά και στρώσε τα κουλουράκια πάλι σε λαδόκολλα να κρυώσει η σοκολάτα.

ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΚΟΥΛΟΥΡΑΚΙΑ ΜΕ ΣΟΥΣΑΜΙ

  Αυτά τα κουλουράκια δεν είναι σαν τα άλλα. Έχουνε σουσάμι, πιο έντονο χρώμα και είναι τόσο τραγανά και νόστιμα. Γευστική αποστολή από τη Ναύπακτο... μια διαφορετική εκδοχή, για εκείνους που δεν τρελαίνονται για τα παραδοσιακά κουλουράκια.

ΥΛΙΚΑ

• 4 αυγά
• 300 γρ. βούτυρο
• 300 γρ. φυτίνη
• 600γρ ζάχαρη
• 5 κ.γ. baking
• 1 κ.γ. σοδα
• 1 ποτηράκι του κρασιού γάλα
• 4 κ.σ. ούζο ή ρακί ή λικέρ μαστίχα
• 1500 – 1700 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
• 1 αυγό χτυπημένο με λίγο νερό
• Σουσάμι

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ

1. Ζέστανε το γάλα να είναι χλιαρό και πρόσθεσε σε αυτό τη μαγειρική σόδα να διαλυθεί
2. Βάλε το βούτυρο και τη φυτίνη με τη ζάχαρη στο μίξερ και χτύπησε καλά για αρκετή ώρα να αφρατέψουν.
3. Ρίξε ένα, ένα τα αυγά στο μείγμα με τη ζάχαρη και αφού ενσωματωθούν καλά, πρόσθεσε το γάλα με τη σόδα. Τέλος ρίξε και το αρωματικό ποτό της επιλογής σου
4. Ανακάτεψε το baking powder με το αλεύρι. Βγάλε το μπολ από το μίξερ και ζυμώνοντας με τα χέρια σου πρόσθεσε το αλεύρι ώσπου να πάρεις μια λεία ζύμη παρόμοια με αυτή του κουραμπιέ
5. Χτύπησε το αυγό με λίγο νεράκι και βάλε σε ρηχό πιάτο. Σε ένα άλλο, πρόσθεσε το σουσάμι
6. Πλάσε με τα χέρια σου μικρά δαχτυλάκια, αρκετά λεπτά γιατί η ζύμη φουσκώνει πολύ. Πιάσε με τις άκρες των δαχτύλων σου κάθε κουλουράκι και αφού το βουτήξεις στο αυγό, πέρασε το από το σουσάμι να καλυφθεί από τη μια πλευρά
7. Στρώσε τα κουλούρια σε λαμαρίνα με λαδόκολλα, αφήνοτας απόσταση μεταξύ τους για να μην κολλήσουν
8. Ψήσε στους 170oC (εμείς τα ετοιμάσαμε στον αέρα) για 30′ λεπτά περίπου ή μέχρι να ροδίσουν και να πάρουν ωραίο χρυσαφένιο χρώμα.

ΓΡΗΓΟΡΑ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΜΠΙΣΚΟΤΑ ΜΕ ΣΙΜΙΓΔΑΛΙ

  Μια συνταγή για μπισκοτάκια στα γρήγορα… προσοχή είναι έξτρα τραγανά. Μια ιδέα για να αλλάξεις λίγο τη γεύση σου φέτος που το κόκκινο κεράσι την διατηρεί απόλυτα γιορτινή.

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 25 ΚΟΜΜΑΤΙΑ

• 200 γρ. αλεύρι που φουσκώνει μόνο του
• 200 γρ. σιμιγδάλι ψιλό
• 200 γρ. βούτυρο
• 100 γρ. ζάχαρη
• Ξύσμα από 1 λεμόνι ή 1 σφηνάκι λιμοντσέλο
• 12-15 κερασάκια γλυκό του κουταλιού

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ

1. Λιώσε ελαφρά το βούτυρο σε ένα κατσαρολάκι. Χτύπησε στο μίξερ μαζί με τη ζάχαρη να ασπρίσει.
2. Πρόσθεσε το αλεύρι και το σιμιγδάλι και συνέχισε το χτύπημα. Ρϊξε και το ξύσμα λεμονιού ή το λιμοντσέλο.
3. Βγάλε τη ζύμη σε ένα μπόλ και δούλεψε με το χέρι να γίνει ένα σώμα. Μην ανησυχείς για την υφή, είναι νορμάλ να τρίβεται.
4. Πλάσε σε μικρά μπαλάκια ανάμεσα στα χέρια σου και στρώσε σε λαδόκολλα αραιά γιατί απλώνουν. Στο μεταξύ προθέρμανε το φούρνο στους 160oC
5. Κόψε τα κερασάκια στη μέση και βάλε από ένα στο κέντρο κάθε μπισκότου.
6. Βάλε στο φούρνο και ψήσε για 15′ με 20′ λεπτά. Άφησε να κρυώσουν πριν τα μετακινήσεις από το ταψί, γιατί είναι πολύ αφράτα και θα σου διαλυθούν να τα σηκώσεις ζεστά.
7. Φύλαξε σε μεταλλικό κουτί.

Συνταγές για πασχαλινά τσουρέκια

Εκτός όμως από κουλουράκια, τη Μεγάλη Πέμπτη οι νοικοκυρές φτιάχνουν και τσουρέκια. Ένα απολαυστικό, αν και μπελαλίδικο γλυκό, που συμβολίζει όσο κανένα τις ημέρες του Πάσχα.

ΚΛΑΣΙΚΑ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΤΣΟΥΡΕΚΙΑ

Η υπόθεση τσουρέκι είναι πάντα ένας μεγάλος μπελάς στη ζαχαροπλαστική. Για να πάρεις το αποτέλεσμα που πρέπει, άρωμα και αφράτη υφή, χρειάζεται υπομονή και επιμονή. Υπάρχει όμως ένα τρικ που μπορεί να σε απαλλάξει από το άγχος του να φουσκώσει η ζύμη σου και να κάνει την πολύ δουλειά, χωρίς να χρειάζεται να ξεροσταλιάσεις πάνω από τη ζύμη. Ο αρτοπαρασκευαστής! Αυτή η συνταγή είναι για εύκολα, νόστιμα τσουρέκια με τη βοήθεια της μηχανής αυτής.

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΔΥΟ ΤΣΟΥΡΕΚΙΑ

• 125 γρ. βούτυρο φρέσκο
• 1 ποτήρι γάλα
• 200 γρ. ζάχαρη
• 1 κ.γ. μαχλέπι τριμμένο
• 1/2 κ.γ. αλάτι
• 1 φακελάκι ξηρή μαγιά
• 3 αυγά
• 650 γρ. αλεύρι για τσουρέκια ή κίτρινο σκληρό
• 1 αυγό για άλειμμα
• 100 γρ. αμύγδαλο φιλέ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ

1. Ζέστανε το γάλα και λιώσε σε αυτό το βούτυρο. Πρόσεξε να είναι το γάλα, απλά χλιαρό για να μην ψηθούν τα αυγά, αλλά και να μην χαλάσει η μαγιά.
2. Βάλε το γάλα με το βούτυρο στο δοχείο του αρτοπαρασκευαστή και πρόσθεσε τη ζάχαρη. Χτύπησε ελαφρά τα αυγά, αλάτι και το μαχλέπι τριμμένο.
3. Από πάνω πρόσθεσε το αλεύρι και τέλος ρίξε τη μαγιά. Κλείσε τον αστοπαρασκευαστή και βάλε στο πρόγραμμα για τις ζύμες. Η διάρκεια της ζύμωσης είναι περίπου 1 1/2 ώρα.
4. Αφού ολοκληρωθεί η ζύμωση, άφησε άλλη μισή ώρα να διπλασιαστεί ο όγκος της, στο εσωτερικό του αρτοπαρασκευαστή που παραμένει ζεστός.
5. Βγάλε τη ζύμη και πλάσε σε κοτσίδες, χωρίς να παιδέψεις πολύ τη ζύμη σου. Βάλε στο ταψί, σκέπασε με πετσέτα και άφησε σε ζεστό μέρος άλλη μια ώρα να φουσκώσουν.
6. Χτύπησε το αυγό με λίγο νεράκι και άλειψε τα τσουρέκια πριν τα βάλεις για ψήσιμο και πασπάλισε με το αμύγδαλο. Ψήσε στους 160oC για 40′ λεπτά να πάρουν χρώμα.

ΤΟ ΓΕΜΙΣΤΟ ΤΣΟΥΡΕΚΙ ΤΟΥ ΤΕΜΠΕΛΗ

Αυτό είναι το πασχαλινό τσουρέκι του τεμπέλη. Ένας έξυπνος τρόπος να μυρίσει το σπίτι σου μαχλέπι και ψημένο πασχαλινό γλυκό, που θα απολαμβάνεις σε μόλις μισή ώρα.Τα γεμιστά ελικοειδή τσουρέκια θα τα έχεις αχνιστά και φουρνισμένα σε 30′ λεπτά. Πασχαλινό γλυκό με άρωμα και γεύση, για εκείνους που ανυπομονούν!!

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ 4 ΤΣΟΥΡΕΚΙΑ

• 400 γρ. αφράτη ζύμη για πίτσα
• 50 γρ. σόδα
• 4 κ.γ. μαχλέπι
• 4-5 κυβάκια μαύρης ζάχαρη
• 1 αυγό χτυπημένο για επάλειψη
• Για τη γέμιση πραλίνας: 80 γρ. πραλίνα φουντουκιού
• 1 κ.σ. κονιάκ
• Για τη γέμιση σοκολάτα: 80 γρ. κουβερτούρα θρυμματισμένη

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ

1. Άνοιξε το φύλλο της πίτσας καλά και κόψε σε τέσσερα κομμάτια
2. Πάρε ένα κομμάτι και άπλωσε στη μέση και κατά μήκος του φύλλου τα κομμάτια σοκολάτας. Πασπάλισε με 1 κ.γ. μαχλέπι και τύλιξε σε μαστουνάκι πιέζοντας καλά τις άκρες να σφραγίσεις τη γέμιση. Τύλιξε σε σαλιγκάρι με την ένωση της ζύμης στο εσωτερικό του τυλίγματος. Κάνε το ίδιο με ένα ακόμη κομμάτι ζύμης.
3. Βάλε στο μεταξύ μπόλικο νερό σε μεγάλη κατσαρόλα να βράσει. Αφού πάρει βράση, ρίξε τη σόδα.
4. Ανακάτεψε το κονιάκ με την πραλίνα καλά και άπλωσε τη μισή ποσότητα στο κέντρο και κατά μήκος ενός κομματιού ζύμης. Πασπάλισε με 1 κ.γ. μαχλέπι και τύλιξε σε μπαστούνι πιέζοντας πάλι καλά τις άκρες να ενωθούν. Τύλιξε το μπαστούνι. Επανάλαβε το ίδιο με το τέταρτο κομμάτι ζύμης.
5. Ρίξε για 30» τα σαλιγκαράκια σου στο νερό με τη σόδα που βράζει και στη συνέχεια βγάλε με τρυπητή κουτάλα και ακούμπησε στην επιφάνεια εργασίας σου. Μην ανησυχείς αν σου ξετυλιχτούν, θα έχεις την ευκαιρία να τα βάλεις και πάλι σε τάξη.
6. Στρώσε τα τσουρέκια σε λαδόκολλα και στο ταψί και άλειψε καλά με το χτυπημένο αυγό. Σε ένα γουδί θρυμμάτισε τα κυβάκια ζάχαρης και πασπάλισε την επιφάνεια κάθε τσουρεκιού.
7. Βάλε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180oC-200oC για 20′ λεπτά περίπου ώσπου να πάρουν ωραίο καστανό χρώμα.

 ΣΥΝΤΑΓΕΣ COOKLEIT