Άγιος Βασίλης ή Santa Claus..

Μια προσέγγιση σχετικά με τον άνθρωπο-σύμβολο των Χριστουγέννων, η ιστορία του, αλλά και διάφορα έθιμα που οφείλονται στην ύπαρξή του…

«Κάθε χρόνο ο Άγιος Βασίλης τις παραμονές της Πρωτοχρονιάς γυρίζει από χώρα σε χώρα κι από χωριό σε χωριό, και χτυπά τις πόρτες για να δεί ποιος θα τον δεχτεί με καθαρή καρδιά. Μια χρονιά λοιπόν, πήρε το ραβδί του και τράβηξε. Ήτανε σαν καλόγερος ασκητής, ντυμένος με κάτι μπαλωμένα παλιοράσα, με χοντροπάπουτσα στα ποδάρια του και μ’ένα ταγάρι περασμένο στον ώμο του. Γι’αυτό τον παίρνανε για διακονιάρη και δεν τα’ ανοίγανε την πόρτα. Ο Άγιος Βασίλης έφευγε λυπημένος, γιατί έβλεπε την απονιά των ανθρώπων και συλλογιζότανε τους φτωχούς που διακονεύουνε, επειδής έχουνε ανάγκη, μ’όλο που αυτός ο ίδιος δεν είχε ανάγκη από κανέναν, κι ούτε πεινούσε ,κι ούτε κρύωνε…»

(απόσπασμα από το βιβλίο του Φώτη Κόντογλου: Το Αϊβαλί η πατρίδα μου)

Σε πολλούς τόπους της πατρίδας μας, στα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς, αναφέρονται στον ερχομό του Αγίου Βασιλείου, «Άγιος Βασίλης έρχεται..», σε αρκετές περιοχές έρχεται ως καταφρονεμένος, «κάτσε να φας,κάτσε να πιεις..».

Ιστορικά ο Άγιος Βασίλειος είχε ευγενή καταγωγή, ήταν πλούσιος και με μεγάλη μόρφωση.

Στις Αγιογραφίες απεικονίζεται με σκούρα γένια και κόμη, διότι αποδήμησε σε σχετικά μικρή ηλικία, ήταν λεπτός και αδύνατος από την καλογερική ζωή και νηστεία. Μοίρασε όλα τα πλούτη του για να βοηθήσει τους ανθρώπους. Έφυγε φτωχός και ταπεινός από αυτό τον κόσμο.

Ο «Άγιος Βασίλης» με τα άσπρα μαλλιά και την λευκή γενειάδα, που καβαλάει το έλκηθρο με τα ελαφάκια και τον Ρούντολφ, φορώντας μια κόκκινη ρόμπα, είναι η διαχρονική μορφή μιας πετυχημένης διαφήμισης αναψυκτικού. 

 «Γεννήθηκε» στις ΗΠΑ, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, και με την τότε καινούρια τεχνολογία των κινουμένων σχεδίων (διότι οι ταινίες ήταν ασπρόμαυρες), έγινε γνωστός σε όλο τον κόσμο. Πηγή έμπνευσης ήταν ένα εξωτικό από την Σκανδιναβική παράδοση, που φορούσε πράσινη ρόμπα (το χρώμα σε κόκκινο άλλαξε για να παραπέμπει στο λογότυπο του αναψυκτικού), που λεγόταν Claus. Πολλοί θεωρούν τον Santa Claus ως τον Άγιο Νικόλαο, όπως στην Ρωσία. Η δόση αληθείας κρύβεται στο μοίρασμα των δώρων. Μόνο που στην δυτική κουλτούρα τα δώρα δίνονται το βράδυ των Χριστουγέννων.

Ο Άγιος Βασίλειος (Αη Βασίλης), υπάρχει. Υπάρχει στο Ορθόδοξο Χριστιανικό δόγμα, όπως υπάρχουν όλοι οι Άγιοι Του Χριστού. Είναι Θαυματουργός και έχει αναφερθεί πολλές φορές η παρουσία του τις ημέρες μετά των Χριστουγέννων (όπως περιγράφει ο Φ. Κόντογλου  στην συνέχεια του αποσπάσματος). Φέρνει δώρα αλλά δώρα πνευματικά ,προτρέπει προς μόρφωση των παιδιών και τα ευλογεί. Ευλογεί και το νέο έτος καθ’ ότι εκοιμήθη 1^η Ιανουαρίου. Σε αυτόν οφείλεται και το έθιμο της Βασιλόπιττας με το φλουρί, εφόσον ήταν δική του σκέψη, να μοιραστεί ένας άδικος φόρος

στους κατοίκους, βάζοντας ένα χρυσό φλουρί σε κάθε καρβέλι ψωμί για κάθε σπίτι. Συμβολίζει την αλληλεγγύη, την φιλοξενία και το ότι το κάθε σπίτι πρέπει να είναι ανοιχτό σε όσους έχουν ανάγκη «κάτσε να φάς, κάτσε να πιείς, κάτσε τον πόνο σου να πείς…»,

Επομένως μιλάμε για δύο διαφορετικά πρόσωπα. Ένα υπαρκτό ιστορικά και πνευματικά , όπου η ζωή του αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση, και ένα ψεύτικο ,ένα «παραμυθάκι» για μικρά παιδιά. Ίσως στην ερώτηση των παιδιών για το αν υπάρχει ο Άη Βασίλης θα έπρεπε να τους δινόταν αυτή η διευκρίνιση και ας τα αφήναμε να επιλέξουν ποια αλήθεια θα υιοθετήσουν, άμεσα ή μακροπρόθεσμα.

Ο Γιάννης Ελ. Τζακώστας κατάγεται από το Πεντάλοφο Αιτωλοακαρνανίας και έχει σπουδάσει κοινωνικός λειτουργός. Είναι στέλεχος του Πολεμικού Ναυτικού και εργάζεται στο Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών.

Source: www.iaitoloakarnania.gr